Yazar "Türcan, Selim" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 12 / 12
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Akademik tefsir çalışmalarında alan ve yöntem üzerine(Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 2017) Türcan, SelimTefsirde yöntem arayışları modernizmin tesiri altında gelişmiştir. Bununla birlikte söz konusu çalışmaların geleneksel İslamî ilimler içindeki tefsir perspektifinden sadece sureta farklılaşabildiği anlaşılmaktadır. Özellikle akademik tefsir çalışmaları ile İslamî ilimler arasındaki yaklaşım farkının ve ilişkinin iyi kavranması önemlidir. Akademik çalışma prensipleri tutarlı biçimde tefsir çalışmalarına taşınırsa evrensel anlamda geçerli akademik bir birikim elde edebiliriz. Öte yandan bizim için en az onun kadar önemli olan tefsir faaliyetlerinin de kendi mecrasında bu birikimden yararlanarak gelişimi ve yenilenmesi temin edilebilirÖğe Hidayet ve Dalâleti Allah'a nispet eden ayetler nüzul döneminde nasıl algılanıyordu?(2010) Türcan, SelimHidayet ve dalâleti Allah’a nispet eden âyetlerin nüzul döneminde nasıl algılandığı konusu, bir zihniyet tarihi meselesidir. Anladığımız kadarıyla bu âyetler, Kur’an söyleminin karakteristik ifadelerindendir ve Müslümanların ilahî irade tarafından seçilmiş bir topluluk olduğunu ilan eder. Dolayısıyla politik bir söylemin parçasıdır ve pratik yönü ön plandadır. Bu âyetler, özellikle Mekke döneminde kulun özgür iradesi üzerinden tartışılmamıştır. Beri taraftan sonraki dönemlerde Müslümanlar söz konusu âyetlere referansta bulunurken farklı bir algılama ile hareket etmiş olabilirler. Tarihi perspektif, sonraki dönemlerin zihniyetini tasvire yönelik çalışmaları da nüzul dönemi kadar değerli görür.Öğe Kur'ân'ı anlamada yöntem tartışmalarının tefsir tarihçiliği perspektifinden değeri üzerine(Hitit Üniversitesi, 2009) Türcan, SelimKur’ân’ı anlamada yöntem meselesini tartışanların önemli bir kısmı, başvurdukları tarihî verileri yansız biçimde değerlendirmemekte, ulaşmak istedikleri sonucu öncelemektedirler. Bunun en önemli nedeni, tarihe duyulan merak dışındaki etkenlerle hareket etmeleridir. Kur’ân’dan toplumsal ve bireysel bir takım beklentiler içerisinde olmamız, ona ilişkin tasavvurumuzu ve onu anlama iddiamızı belirlemektedir. Farklı beklentiler ise alternatif Kur’ân tasavvurları doğurmaktadır. Kur’ân’ın gerçekten neliğine/doğru Kur’ân tasavvuruna ulaşma ve bunu onu doğru anlamada ölçüt kabul etme iddiası da geçersizdir. Bunun farkında olunması ve akademik çalışmaların Müslümanların Kur’ân’a ve tefsire ilişkin algılama biçimlerine kaydırılması daha uygun gözükmektedir. Böylece, geçmişte Kur’ân’ı anlamanın bir yöntemi olup olmadığı konusunda tarihî veriler üzerinden sonuca götürecek ortak bir zemin yakalanabilecektir.Öğe Kur'ân'ın ifade kalıpları nüzul kronolojisini aydınlatabilir mi? Müzzemmil Sûresi örneğinde bir yöntem denemesi(2010) Türcan, SelimKur’ân âyetlerinin ya da pasajlarının kronolojisine dair görüş serdedenler sadece kendi öngörülerine bağlı kalmışlar, konuyu aydınlatacak nesnel bir yöntem arayışına girmemişlerdir. Biz Kur’ân ifade kalıplarını takip ederek Kur’ân pasajlarının tarihlerini büyük oranda tespit edebileceğimiz somut bir yöntem geliştirebiliriz. Bunun için ele aldığımız pasajda bulunan kalıp ifadelerden hareket edebiliriz. Bunların içinde bir kelimeden fazla olup Kur’ân’ın çeşitli yerlerinde tekrarlanmış olan kalıp ifadeler esas alınır. Bu kalıp ifadelerden her birinin tarihini, Kur’ân’da geçtiği başka pasajlara ait kronoloji bilgilerinden hareketle tespit edebiliriz. Ardından bu ifade kalıplarına ait tarihlerin çakıştığı dar tarih aralığını çıkarırız. Bahse konu dar tarih aralığı, konumuzu teşkil eden ve ilgili bütün ifade kalıplarını bünyesinde barındıran pasajın nüzul tarihidir. Bu makale söz konusu yöntem önerisinin Müzzemmil suresi özelinde bir denemesidir.Öğe Kur’an’ın Cem’i: Son dönem metodolojik gelişmeler ışığında batılı görüşlere ilişkin yeni bir değerlendirme(Hitit Üniversitesi, 2006) Motzki, Harald; Türcan, SelimKur’an (dünyevî) varoluşunu elde ettiğinden beri, farklı maksatlarla kullanıla gelmiştir. Müslümanlar için o, daima, ahlâkî ve dinî açıdan esin ve maslahat kaynağı olmuştur. Müslüman bilginler, Kur’an’ı çoğunlukla kendi hukuk ve teolojik doktrin sistemlerinin temeli olarak ve nadiren de sırf tarihî nedenlerle ele almışlardır. Bununla beraber, (Müslüman olmayan) çağdaş Batılı bilginlerin Kur’an’a yaklaşımları ise, daha çok tarihîdir. Kur’an, onlar tarafından Muhammed’in öğretisi ve onun peygamberlik kariyerinin ayrıntıları için bir kaynak, İslam’ın erken dönemi için bir doküman olarak kullanılmıştır. Hatta Kur’an, Arapların İslam öncesindeki dini ve sosyal yapısı hakkında da bir kaynak olarak kullanılmıştır.Öğe Kur’an’ın ifade kalıpları nüzul kronolojisini aydınlatabilir mi? Fâtiha suresinin nüzul zamanına ilişkin bir değerlendirme(Hitit Üniversitesi, 2015) Türcan, Selim; Dinç, ÖmerKur'an’ın ifade kalıplarının gündeme geldiği tarihleri takip ederek Kur'an pasajlarının nüzul tarihlerini tespit edebileceğimiz somut bir yöntem geliştirebiliriz. Daha önce böyle bir yöntemin ilk uygulamasını Müzzemil suresi örneğinde bir makalede ortaya koyduk. Bu ikinci makaledeyse aynı yöntemi Fatiha suresine uygulayıp nüzul zamanına ilişkin üç aşamalı bir sonuca ulaştık. Böylece geliştirdiğimiz yöntem çeşitli Kur’an pasajlarının ve kullanılan ifade kalıpları- nın hususiyetlerinden kaynaklanan zorluklara daha iyi cevap verebilecek düzeye taşınmıştır. Bu çalışma yönteminin yeteri kadar geliştirildikten sonra bir bilgisayar programı haline getirilebilieceğini umuyoruz.Öğe Mecâz teriminin gelişim sürecinde el-Ferrâ’nın yeri(Çorum Çağrı Eğitim Vakfı, 2013) Türcan, Selimel-Ferrâ’ya, mecâz teriminin gelişim sürecinde nadiren yer verilir. Bize göre onun kelâmî eğilimi veya mutezilî olduğu iddiası göz önüne alınırsa; yani zihin durumu dikkate alınırsa mecâz teriminin gelişim sürecinde bir yerinin olduğu varsayılabilir. Çünkü söz konusu terim, en az bir dilbilim terimi olduğu kadar, teolojik bir terimdir de. Bu açıdan bakıldığında, onun mecâzı kavrayışında teolojik etkiye dair çok net tespitlerde bulunamasak da, çağdaşı Ebû Ubeyde’den daha yetkin bir seviye yakalamış olmasın- da bunun tesirinin bulunduğu söylenebilir. Diğer taraftan el-Ferrâ, Ebû Ubeyde’nin aksine, ne mecâz ismini ne de türevlerini kullanmıştır. Onun dile yaklaşımındaki ana ilkesi, Araplar’ın geleneksel olarak geçerli ve doğru kabul ettikleri şeyleri ölçü kabul etmesidir. Mecâz kavramını da bu ilkeye uygun bir şekilde dile getirmiştir. el-Ferrâ’nın, mecâza dair kavramsallaştırmalara, bir takım saiklerle ulaştığı söylenebilir. Bunlar, dilde kimi ifadelerin ilk kullanıldıkları anlamlar dışında kullanılması, söz söylerken kimi unsurları hazfedilmiş cümlelerin takdirlerle tamamlanabilmesi, kimi kıraat farklılıklarının anlamsal olarak karşılaştırılması ve yer yer itikadî hassasiyetlerin dildeki kimi ifadeleri farklı yorumlamayı gerektirmesidir. Sonuç olarak, el-Ferrâ’nın, mecâz terimini ismen kullanmış olmasa da neredeyse bütün unsurlarıyla kavradığını söyleyebiliriz.Öğe Mekkî ayet ve surelerin kronolojisini tespit problemi: Kur’an’da er-Rahmân isminin kullanımına ilişkin bir değerlendirme(Hitit Üniversitesi, 2016) Türcan, SelimMekkî Kur’an bölümlerinin kronolojisini tespit ederken sahip olduğumuz araçlar sınırlıdır. Bu bağlamda öne çıkan araştırma konularından biri de Kur’an vahyi tarafından er-Rahmân isminin kullanıldığı tarih aralığının belirleyici rolüdür. Bazı batılı araştırmacılar kronoloji çalışmalarında bu konuyu ele alırken Hz. Muhammed’in kendi tanrısını adlandırmada takip ettiği bir politika olduğu ve bu politikayı ortaya çıkarmak gerektiği gibi bir ön yargı ile hareket etmişlerdir. Netice olarak onlar, er-Rahmân isminin orta Mekke döneminde kullanıldığı ve bu ismin rahmet kökünden gelmediği, komşu kültürlerden alıntılamış olabileceği şeklinde iki sonuca ulaşmışlardır. Öte yandan bu ön yargılı yaklaşımı eleştiren Müslüman araştırmacıların ise ideolojik amacın tespiti ile ulaşılan sonucun doğruluğunu test etme meselelerini birbirine karıştırdıklarını ve kaba bir savunma refleksi ile hareket ettiklerini söyleyebiliriz.Öğe Özgün bir nakil biçimi olarak vücûh ve nezâir edebiyatı(2010) Türcan, SelimErken dönem tefsir edebiyatı ve özellikle vücûh ve nezâir çalışmaları, yazılı ve özgün bir nakil yolunu temsil etmektedir. Mukâtil’den başlamak suretiyle elimizdeki matbu nüshalardan hareketle bu edebiyatın başlangıcına ve seyrine dair ciddî verilere ulaşmak mümkündür. Elde edilen birikim her nesilde neredeyse hiç fire vermeden tekrarlanmış ve bu birikime ilavelerde bulunulmuştur. Vücûh ve nezâir çalışmalarında gerçekleştirilen dönüşüm sadece yeni madde başlıklarının eklenmesi ile ilgili değil, aynı zamanda eserlerin tasnif tarzıyla da alakalıdır. Çalışmalar giderek sözlük formuna bürünmüşlerdir. Bu çalışmalar bir kaç nakil yolundan da yararlanmış olabilir. Ayrıca vücûh ve nezâir çalışmalarında belli ilim merkezlerinde karakterini bulan dil ekollerinin tesiri de gözlenmektedir.Öğe Tefsir, Siyer, Tarih ve Kur'ân' ın kaynaklığı üzerine(Hitit Üniversitesi, 2019) Türcan, SelimStudies on early Islam have become very important for Muslims because of their referential and emotional value. The reliability of this information is tried to be tested on the basis of the Qur'an. The fact that the Qur'an is the source of the reliable information has come to the prominence again in the context of the Qur'an-Sîrah-Tafsîr in the studies of both Westerners and Muslims. The efforts to establish the Qur’anic chronology in the West over the last hundred and fifty years are the infrastructure works to use the Qur'anic text as a source of history. Although Muslims were influenced by Westerners, chronology information for them was only a part of the religious efforts to understand the Qur'an. Muslims have not been able to adopt it as an additional paradigmatic stance on their basic perspective. In particular, a neo-tafsir perspective, which was put by the literalist modernism and historicist approach in the place of all the classical Islamic sciences, influenced all kinds of studies in the same direction, especially the studies of the sîrah and history. Therefore, we do not see a basic innovation in the paradigmatic stance of Muslims. In order to reveal the historical source value of the Qur'an and to produce healthy information, we need to convert the history of the Qur'an and the Qur’anic chronology to a seperate historical study area instead of an exegetical one. The benefits of these studies to the classical Islamic sciences such as sîrah, tafsir and fiqh should be considered as a secondary issue. This is the only way to get healthy information which is not distorted by the personal and social expectations.Öğe Tefsir, Siyer, Tarih ve Kur’ân’ın Kaynaklığı Üzerine(2019) Türcan, Selimİslam’ın erken dönemine ilişkin çalışmalar, hem referans değeri hem de duygusal anlamı nedeniyle Müslümanlar için çok önemli olagelmiştir. Bu bilgilerin güvenilirliği ise bugün de Kur’an’a arz edilerek sağlanmaya çalışılmaktadır. Kur’an’ın kaynaklığı hem Batılıların hem de Müslümanların yaptığı çalışmalarda Kur’an-siyer-tefsir ilişkisi bağlamında yeniden öne çıkmıştır. Batıda son yüz elli yıllık tarih boyunca Kur’an kronolojisini tespite ilişkin gayretler, Kur’an metninden bir tarih kaynağı olarak yararlanmaya yönelik altyapı çalışmalarıdır. Batılılardan etkilenseler de Müslümanlar için kronoloji bilgileri, Kur’an’ı anlama gayretlerinin ancak teşriî amaçlı bir parçası olmuştur. Müslümanlar bu temel perspektife ek paradigmatik bir duruşu hâlâ benimseyememiştir. Özellikle literalist modernizmin ve onu takip eden tarihselci yaklaşımın tüm klasik İslami ilimlerin yerine geçirdiği bir neo-tefsir perspektifi de Müslümanların yaptığı her türlü çalışmayı aynı teşriî doğrultuda etkisi altına almıştır. Buna siyer ve tarih çalışmaları da dâhildir. Dolayısıyla temel bir yenilikten söz edilemez. Bizim Kur’an’ın tarihî kaynaklık değerini ortaya çıkarmak ve sağlıklı bilgiler üretmek için Kur’an nüzul tarihini ve Kur’an kronolojisini tefsir amaçlı değil, tarih amaçlı müstakil mesai alanlarına dönüştürmemiz gerekmektedir. Bunların siyer, tefsir, fıkıh gibi klasik İslami ilimlere faydası ise öncelikle dikkate almayacağımız sonraki bir adım olarak görülmelidir. Kişisel ve toplumsal beklentilerin dönüştürmediği kendisi için üretilmiş sağlıklı bilgi birikimi ancak böyle sağlanır.Öğe The Qur’an as a source of history: A new approach to the dating of the Qur’anic passages(Hitit Üniversitesi, 2018) Türcan, SelimIn this paper, we will introduce a method that we try to develop to detect the Qur'anic chronology in a way that is not speculative. For this we will use a method that matches the chronological knowledge we have and the expression patterns contained in the Qur'anic passages. In fact, it is argued that we can more accurately detect the chronology of expressions rather than the chronology data of passages on the basis of this method. Because the data concerning the history of Qur'anic passages are insufficient and controversial. We can be closer to the truth if we test the contradictions and alliances of the narrations and the evaluations at the level that the narrators and evaluaters never planned, that is, at the level of expression. Then we can use the history of different expression patterns to determine the history of any passage that brings them together.
