Dündar, ÖzlemPolat, Buse Şeniz2026-03-312026-03-312025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_votheucBp8HeEDdEmMH2Zx6WwvNLw6MbdwUyyt5M1zx6https://hdl.handle.net/11491/9340According to the World Health Organization (2023), approximately 1.19 million people lose their lives due to traffic accidents every year. According to the Turkish Statistical Institute (TSI), accidents caused by driver behavior account for 80%–90% of all traffic accidents. Traffic accidents, which pose a significant threat to human life, also impose various costs on the country. These costs include property damage, healthcare costs, administrative burdens, and job loss. Considering that traffic accidents cause various costs, effective measures must be taken to reduce these accidents. Property damage costs include vehicle repair, replacement, and maintenance, while healthcare costs include medical treatment, hospital services, and rehabilitation. Administrative costs include the burdens arising from bureaucratic processes related to government administration, regulatory agencies, and insurance transactions, while business loss costs include lost production and workforce. Therefore, investigating the factors that lead to traffic accidents is of paramount importance. In this study, the effects of unemployment and other economic factors (gross domestic product and average daily earnings per capita) affecting driver behavior on traffic accidents caused by driver behavior were analyzed. In particular, unemployment is considered as the main independent variable in the econometric analysis of the study, as it is at a high level in many provinces, especially in major cities, according to TÜİK regional data. In the econometric analysis conducted using the Generalized Method of Moments (GMM) for 81 provinces of Turkey (Third Level Nomenclature of Units for Territorial Statistics -NUTS-3), it was revealed that the increase in unemployment rates increases traffic accidents caused by driver behavior. High unemployment increases economic stress and anxiety in individuals, triggering risky driving behaviors such as carelessness, anger and haste. High unemployment can also increase the risk of traffic accidents through factors such as unsafe driving due to lack of maintenance by drivers. According to the findings, gross domestic product per capita has a positive effect and average daily earnings have a negative effect on traffic accidents related to driver behavior. Drivers are particularly affected by psychological factors such as anxiety, anger, and inattention caused by poor economic conditions. In metropolitan cities where per capita gross domestic product is high, drivers are under stress caused by traffic congestion due to the high number of vehicles. In this context, policies that increase employment must be implemented first. In this context, policies that increase employment must be implemented first. Furthermore, as human resources, driving school staff have important responsibilities, such as providing effective traffic training. Good traffic education plays a critical role in providing drivers with theoretical knowledge, as well as instilling safe driving habits, correctly assessing risky situations and developing stress coping skills. This study will contribute to literature, as there are limited studies examining the impact of unemployment on traffic accidents.Dünya Sağlık Örgütü (2023)'ne göre her yıl yaklaşık 1,19 milyon kişi trafik kazaları nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu'na (TÜİK) göre ise sürücü davranışlarından kaynaklanan kazalar, toplam trafik kazalarının %80–%90'ını oluşturmaktadır. İnsan hayatı açısından büyük bir tehtit olan trafik kazalarının ülkeye çeşitli yönlerden maliyetleri de bulunmaktadır. Bu maliyetler mala gelen zararlar, sağlık giderleri, yönetimsel yükler ve iş kaybı olarak sıralanabilir. Trafik kazalarının çeşitli maliyetler doğurduğu göz önünde bulundurulduğunda bu kazaların azaltılmasına yönelik etkin tedbirler alınması gerekmektedir. Mala gelen zarar yönlü maliyetler; araç onarımı, değiştirme ve bakımını içerirken, sağlık yönlü maliyetler; tıbbi tedavi, hastane hizmetleri ve rehabilitasyon giderlerini kapsamaktadır. Yönetimsel maliyetler; devletin idari organları, düzenleyici kurumlar ve sigorta işlemleriyle ilgili bürokratik süreçlerden doğan yükleri kapsarken, iş kaybı maliyetleri ise üretim ve iş gücü kaybını içermektedir. Bu nedenlerle trafik kazalarına yol açan faktörlerin araştırılması büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada sürücü davranışlarını etkileyen işsizlik başta olmak üzere diğer ekonomik faktörlerin (kişi başına gayri safi yurt içi hasıla ve ortalama günlük kazanç) sürücü davranışları kaynaklı trafik kazalarına etkisi analiz edilmiştir. Özellikle işsizlik, Türkiye İstatistik Kurumu bölgesel verilerine göre başta büyük şehirler olmak üzere birçok ilde yüksek seviyede olduğundan çalışmanın ekonometrik analizinde temel bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Türkiye'nin 81 ili (Üçüncü Düzey İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması –İBBS- 3) için Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (GMM) kullanılarak yapılan ekonometrik analizde işsizlik oranlarındaki artışın sürücü davranışları kaynaklı trafik kazalarını artırdığı ortaya koyulmuştur. Yüksek işsizlik, bireylerde ekonomik yönden stres ve kaygıyı yükselterek dikkatsizlik, öfke ve acelecilik gibi riskli sürüşleri tetiklemektedir. Yüksek işsizlik ayrıca sürücülerin bakım eksikliği nedeniyle güvensiz araç kullanması gibi etkilerle trafik kazaları riskini artırabilmektedir. Bulgulara göre sürücü davranışına bağlı trafik kazalarına kişi başına gayri safi yurt içi hasılanın pozitif, ortalama günlük kazancın ise negatif yönde etkisi bulunmaktadır. Sürücüler özellikle kötü ekonomik koşulların neden olduğu endişe, öfke, dikkatsizlik gibi psikolojik faktörlerin etkisi altındadır. Kişi başına gayri safi yurt içi hasılanın yüksek olduğu metropol illerde sürücüler, araç sayısının fazla olması nedenli trafik yoğunluğunun yarattığı stres altındadır. Bu kapsamda öncelikle istihdamı artırıcı polikaların uygulanması gerekmektedir. Ayrıca insan kaynağı olarak sürücü kursları çalışanlarına iyi trafik eğitimi verme gibi önemli görevler düşmektedir. İyi trafik eğitimi, sürücülere teorik bilgi aktarmanın yanında güvenli sürüş alışkanlıkları kazandırmak, riskli durumları doğru değerlendirmek ve stresle başa çıkma becerilerini geliştirmek açısından kritik bir rol oynamaktadır. Çalışma, işsizliğin trafik kazalarına etkisini inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunması nedeniyle literatüre katkı sağlayacaktır.turinfo:eu-repo/semantics/openAccessmasterThesis