21. yy. Almanca siyer literatüründe Hz. Muhammed tasavvuru (Tilman Nagel örneği)

dc.contributor.advisorAzimli, Mehmet
dc.contributor.authorHaliloğlu, Fahrettin
dc.date.accessioned2026-03-31T12:17:20Z
dc.date.available2026-03-31T12:17:20Z
dc.date.issued2025
dc.departmentHitit Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı, İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
dc.description.abstractThroughout history, Orientalists have produced extensive studies on the Prophet Muhammad in the Western world, employing diverse perspectives and methodologies, thereby creating a rich and evolving body of literature. The earliest authors in this field were primarily clergymen who, drawing directly or indirectly from works written in the Islamic world and Byzantium, composed studies that touched upon the life of the Prophet. However, these writings were generally polemical in nature and, despite their references to the Prophet, lacked any genuine effort to understand him. With the Enlightenment and the consequent decline of ecclesiastical authority, a number of authors began to adopt a new tone and discourse in their works on the Prophet Muhammad. One of the main factors behind this shift was the discovery of Arabic sīra sources by Western scholars and their subsequent translation into European languages. During the late eighteenth and early nineteenth centuries -a period often referred to as that of scientific Orientalism - Islamic studies, particularly in Germany, gained significant prominence. Substantial progress was made in the field of sīra studies, and many German Orientalists emerged as leading figures. Foundational texts that would shape later scholarship were produced both in the West and in the Islamic world, and these works provided the basis for the methodological debates of the twentieth century concerning the authenticity of sīra materials and the feasibility of composing a reliable biography of the Prophet. Against this vast background of literature and ongoing methodological discussions, modern German-language studies and their authors stand out, among whom the works of retired Islamic scholar and Orientalist Prof. Dr. Tilman Nagel are particularly noteworthy. Accordingly, the present study aims to analyze Nagel's portrayal of the Prophet Muhammad and to elucidate his perception of prophethood. Nagel's approach, grounded in source criticism and historical contextualization, is especially striking. His methodology represents a distinctive example that continues the classical Orientalist tradition while simultaneously integrating methods characteristic of modern historiography. In line with the objectives of this research, the data and interpretations provided by Nagel have been meticulously compared with the narratives found in primary sīra and Islamic historical sources. The similarities and differences among the narrations have been carefully evaluated, and the origins of Nagel's assertions have been examined in order to construct a comprehensive analytical framework. While offering a general perspective on the Orientalist conception of the Prophet, this study focuses specifically and in detail on Tilman Nagel's views concerning Muhammad. Methodologically, the research employs qualitative, text-centered analysis techniques. Nagel's academic writings on the sīra are examined through a discourse-based critical content analysis. The introduction presents the study's subject, aims, significance, methodology, scope, and limitations. The first chapter discusses Tilman Nagel's life and works, highlighting his approach to sīra methodology and his use of sources. The second chapter analyzes the Prophet's Meccan life, including the pre-revelation period and the events from the beginning of his prophethood to the Hijra. The third chapter focuses on Muhammad's military activities, while the fourth chapter examines his personality, private life, and message. Within this framework, the study seeks to determine, on the basis of Islamic historical sources, how the Orientalist scholar Prof. Tilman Nagel approached the sīra and the life of the Prophet Muhammad.en
dc.description.abstractTarih boyunca oryantalistler, farklı perspektifler ve metodolojiler kullanarak Batı dünyasında Hz. Peygamber ile ilgili kapsamlı çalışmalar ortaya koymuş ve zamanla zengin bir literatür oluşturmuşlardır. Bu literatürün ilk müellifleri, İslâm dünyasında ve Bizans'ta kaleme alınan eserlerden faydalanmak suretiyle doğrudan veya dolaylı olarak Hz. Peygamber'in hayatına temas eden çalışmalar üreten din adamları olmuştur. Ancak bu yazarlar eserlerini genellikle reddiye niteliğinde hazırlamış ve Hz. Peygamber'e değinmelerine rağmen onu anlama gayreti içinde olmamışlardır. Aydınlanma ile kilise otoritesine ait etkinin azalması, bazı yazarların Hz. Peygamber hakkındaki çalışmalarında üslup ve söylem açısından farklı bir yönelime kapı aralamıştır. Bu değişimin temel nedenlerinden biri, Arapça siyer kaynaklarının Batılı akademisyenler tarafından keşfedilmesi ve süreç içerisinde Batı dillerine çevrilmesi olmuştur. 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın başlarını kapsayan ve daha çok bilimsel oryantalizm olarak tanımlanan dönemde, özellikle Almanya'da yürütülen İslâm araştırmaları büyük önem kazanmıştır. Siyer alanında kayda değer gelişmeler yaşanmış ve birçok Alman oryantalist yetişmiştir. Bu süreçte hem Batı'da hem de İslâm dünyasında etkili olan kurucu metinler kaleme alınmış, bu eserler temel alınarak 20. yüzyılda siyer malzemelerinin otantikliği ve güvenilir bir Hz. Peygamber biyografisinin yazılabilirliği konusunda metodolojik tartışmalar yürütülmüştür. Bahsi geçen geniş literatür ve süregelen metodolojik tartışmaların üzerine Almanca kaleme alınan modern çalışmalar ve müellifler dikkat çekmektedir. Bu çalışmaların arasında, Emekli İslâm Bilimci ve Şarkiyatçı Prof. Dr. Tilman Nagel'in eserleri öne çıkmaktadır. Bu nedenle araştırmamız da Tilman Nagel'in Hz. Peygamber'e ilişkin sunduğu bilgilerin analiz edilerek onun peygamber algısının ortaya konmasını amaçlamaktadır. Nagel'in kaynak tenkidine dayalı yaklaşımı ve tarihsel bağlam analizleri dikkat çekicidir. Ayrıca metodolojisi, oryantalist geleneğin klasik yaklaşımlarını sürdürmekle birlikte modern tarih anlayışının yöntemlerini içermesi bakımından özgün bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamızın hedefleri doğrultusunda Nagel'in aktardığı veriler, temel siyer ve İslâm tarihi kaynaklarındaki rivayetlerle titizlikle karşılaştırılmıştır. Bir yandan rivayetler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar değerlendirilirken, diğer yandan Nagel'in ileri sürdüğü iddiaların kökenleri incelenerek kapsamlı bir çerçeve oluşturulmuştur. Araştırma, oryantalist düşüncenin Hz. Peygamber algısına genel bir perspektiften yaklaşırken, Tilman Nagel'in Hz. Muhammed'e dair görüşlerini özel düzeyde ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Çalışmamızda nitel araştırma yöntemlerinden metin merkezli inceleme teknikleri kullanılmıştır. Nagel'in akademik siyer metinleri, söylem analizine dayalı eleştirel içerik çözümlemesi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, önemi, yöntemi, kapsamı ve sınırlılıkları ortaya koyulmuştur. Birinci bölümde Tilman Nagel'in hayatı ve eserleri ele alınarak Siyer metodolojisi ve kaynaklara yönelik yaklaşımına değinilmiştir. İkinci bölümde Hz. Peygamber'in Mekke'deki hayatı çerçevesinde vahiy öncesi hayatı ile bi'set'ten hicrete kadar yaşanan olaylar analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde Hz. Muhammed'in askerî faaliyetleri ele alınırken, dördüncü bölümde ise şahsiyeti, özel hayatı ve getirdiği mesaj incelenmiştir. İddialar çerçevesinde gerçekleştirdiğimiz araştırmada şarkiyatçı ve aynı zamanda Emekli İslâm Bilimci Prof. Tilman Nagel'in siyer ilmine ve Hz. Peygamberin hayatına yaklaşımı İslâm Tarihi kaynakları temelinde tespit edilmeye çalışılmıştır.tr
dc.description.provenanceSubmitted by İsmail Hakkı Üngan (ihakkiungan@hitit.edu.tr) on 2026-03-31T12:17:20Z No. of bitstreams: 0en
dc.description.provenanceMade available in DSpace on 2026-03-31T12:17:20Z (GMT). No. of bitstreams: 0 Previous issue date: 2025en
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vpNfdPfFf-OrS1BtW7Jcz81257CKKpVqyloYmK5Fbm-Z
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11491/9370
dc.language.isotur
dc.publisherHitit Üniversitesi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.title21. yy. Almanca siyer literatüründe Hz. Muhammed tasavvuru (Tilman Nagel örneği)
dc.title.alternativeThe image of the Prophet Muhammad in 21st century German sira literature (The example of Tilman Nagel)
dc.typedoctoralThesis

Dosyalar