Küme kapsama ve P-medyan yöntemleriyle afet lojistik depo yer seçimi: Çorum ili uygulaması
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Hitit Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
This study develops a two-stage integrated mathematical model for disaster logistics
warehouse location selection. The proposed model is applied to determine the optimal
locations for storing emergency relief materials in the central neighborhoods of Çorum
province after a disaster. In the first stage, a set covering model is employed to determine the
minimum number of disaster logistics warehouses and their locations to cover all demand
points (neighborhoods). In the second stage, a p-median model is applied to minimize the
weighted total distance between demand points and warehouses.
Five scenarios with different coverage distances (1, 2, 3, 4, and 5 km) are developed and
analyzed. The findings show that as the coverage distance increases, the required number of
warehouses decreases. While 12 warehouses are needed for a 1 km coverage distance, only 2
warehouses are sufficient for 5 km. However, the reduction in the number of warehouses
increases the weighted total distance between demand points and warehouses, potentially
extending disaster response time.
The weighted total distance values increase significantly as the coverage distance increases.
This value, which is 84.04 units in Scenario 1, reaches 63,299.59 units in Scenario 5. The study
results suggest that the optimal balance point could be Scenario 2 (2 km coverage distance, 8
warehouses) or Scenario 3 (3 km coverage distance, 5 warehouses). These scenarios include a
reasonable number of warehouses while providing an acceptable level of service.
The developed integrated model presents a multidimensional approach to the disaster logistics
warehouse location selection problem by simultaneously addressing both coverage efficiency
vi
and distance optimization. The findings of the study are expected to contribute to disaster
preparedness planning for Çorum province and provide a methodology that can be applied in
similar medium-sized cities.
Bu çalışmada, afet lojistik depo yer seçimi problemi için iki aşamalı bütünleşik bir matematiksel model geliştirilmiştir. Önerilen model, Çorum ili merkez mahallelerinde afet sonrası acil yardım malzemelerinin depolanacağı optimal lokasyonları belirlemek amacıyla uygulanmıştır. İlk aşamada, tüm talep noktalarını (mahalleleri) kapsayacak minimum sayıda afet lojistik deposunun konumlarını belirlemek için küme kapsama modeli kullanılmıştır. İkinci aşamada ise p-medyan modeli uygulanarak, talep noktaları ile depolar arasındaki ağırlıklı toplam mesafe minimize edilmiştir. Beş farklı kapsama mesafesi (1, 2, 3, 4 ve 5 km) için senaryolar geliştirilmiş ve analiz edilmiştir. Bulgular, kapsama mesafesi arttıkça ihtiyaç duyulan depo sayısının azaldığını göstermiştir. 1 km kapsama mesafesi için 12 depo gerekirken, 5 km için sadece 2 depo yeterli olmaktadır. Bununla birlikte, depo sayısının azalması, talep noktaları ile depolar arasındaki ağırlıklı toplam mesafeyi artırmakta, bu da afet müdahale süresini potansiyel olarak uzatabilmektedir. Ağırlıklı toplam mesafe değerleri, kapsama mesafesi arttıkça önemli ölçüde yükselmektedir. Senaryo 1'de 84,04 birim olan bu değer, Senaryo 5'te 63.299,59 birime ulaşmaktadır. Çalışma sonuçları, optimum denge noktasının Senaryo 2 (2 km kapsama mesafesi, 8 depo) veya Senaryo 3 (3 km kapsama mesafesi, 5 depo) olabileceğini göstermektedir. Bu senaryolar hem makul sayıda depo içermekte hem de kabul edilebilir bir hizmet seviyesi sunmaktadır. Geliştirilen bütünleşik model, afet lojistik depo yer seçimi problemine çok boyutlu bir yaklaşım sunarak hem kapsama etkinliğini hem de mesafe optimizasyonunu aynı anda ele almaktadır. Çalışma bulgularının, Çorum ili için afet hazırlık planlamasına katkı sağlaması ve benzer orta ölçekli şehirlerde uygulanabilecek bir metodoloji sunması beklenmektedir.
Bu çalışmada, afet lojistik depo yer seçimi problemi için iki aşamalı bütünleşik bir matematiksel model geliştirilmiştir. Önerilen model, Çorum ili merkez mahallelerinde afet sonrası acil yardım malzemelerinin depolanacağı optimal lokasyonları belirlemek amacıyla uygulanmıştır. İlk aşamada, tüm talep noktalarını (mahalleleri) kapsayacak minimum sayıda afet lojistik deposunun konumlarını belirlemek için küme kapsama modeli kullanılmıştır. İkinci aşamada ise p-medyan modeli uygulanarak, talep noktaları ile depolar arasındaki ağırlıklı toplam mesafe minimize edilmiştir. Beş farklı kapsama mesafesi (1, 2, 3, 4 ve 5 km) için senaryolar geliştirilmiş ve analiz edilmiştir. Bulgular, kapsama mesafesi arttıkça ihtiyaç duyulan depo sayısının azaldığını göstermiştir. 1 km kapsama mesafesi için 12 depo gerekirken, 5 km için sadece 2 depo yeterli olmaktadır. Bununla birlikte, depo sayısının azalması, talep noktaları ile depolar arasındaki ağırlıklı toplam mesafeyi artırmakta, bu da afet müdahale süresini potansiyel olarak uzatabilmektedir. Ağırlıklı toplam mesafe değerleri, kapsama mesafesi arttıkça önemli ölçüde yükselmektedir. Senaryo 1'de 84,04 birim olan bu değer, Senaryo 5'te 63.299,59 birime ulaşmaktadır. Çalışma sonuçları, optimum denge noktasının Senaryo 2 (2 km kapsama mesafesi, 8 depo) veya Senaryo 3 (3 km kapsama mesafesi, 5 depo) olabileceğini göstermektedir. Bu senaryolar hem makul sayıda depo içermekte hem de kabul edilebilir bir hizmet seviyesi sunmaktadır. Geliştirilen bütünleşik model, afet lojistik depo yer seçimi problemine çok boyutlu bir yaklaşım sunarak hem kapsama etkinliğini hem de mesafe optimizasyonunu aynı anda ele almaktadır. Çalışma bulgularının, Çorum ili için afet hazırlık planlamasına katkı sağlaması ve benzer orta ölçekli şehirlerde uygulanabilecek bir metodoloji sunması beklenmektedir.
