Mütercim Asım Efendi' nin “Merahu'l-Meâli” adlı eseri ve kelâmi görüşleri
| dc.contributor.advisor | Demir, Hilmi | |
| dc.contributor.author | Yalçın, Ali Osman | |
| dc.date.accessioned | 2019-03-21T10:23:10Z | |
| dc.date.available | 2019-03-21T10:23:10Z | |
| dc.date.issued | 2017 | |
| dc.date.submitted | 2017-10-23 | |
| dc.department | Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | XVIII. asrın ikinci yarısı ile XIX. asrın ilk çeyreğinde yaşamış olan Mütercim Âsım Efendi; lügatçılığı, tarihçiliği ve kelâmî yönü ile temâyüz etmiş son dönem Osmanlı devlet adamlarından birisidir. Âsım Efendi, İlmiye sınıfına mensup olup müderrislik ve vak’anüvislik gibi vazifelerde bulunmuş, yazmış olduğu telif ve tercüme eserleriyle devrinin önemli simaları arasında yer almıştır. Bu çalışmada, Âsım Efendi’ye ait olan Merahu’l-Me‘âlî isimli eserin incelenmesi ve transliterasyonunun yapılması hedeflenmektektedir. Ayrıca eserde yer alan konuların islam kelâm geleneğindeki yeri ve bu bağlamda müellifin kelâmî görüşleri nazara verilecektir. Çalışmanın ilk bölümünde müellifin hayatı, ailesi, resmi görevleri, hocaları, telif dönemine uzanan ilmî kişiliği ve eserleri kronolojiye uygun olarak ele alınacaktır. İkinci bölümde, Âsım Efendi’nin kelâmî görüşleri ve Merahu’l-Me‘âlî’de yer alan kelâm konuları incelenecektir. Üçüncü bölümde ise müellif nüshası esas alınarak farklı nüshalara kıyasla metnin kritiği ve transliterasyonu yapılacaktır. Ekler bölümde yer alan bilgilerde ise Merahu’l-Me‘âlî’nin yazma ve matbu nüshaları, Âsım Efendi’nin hazîresi ve mührüne yer verilecektir. | |
| dc.description.abstract | Mutercim Âsim Efendi, who lived in the second half of the XVIII. century and in the first quarter of the XIX. century, is one of the late Ottoman statesmen, who have been come to the fore with by his “lügatçılık” “historiography” and “Theological thoughts”. Âsım Efendi, who belongs to the class of the “ilmiye”, has been found in positions as “müderrislik” and “vak’anüvislik”, has taken place among the important figures of his period with his copyright and translation works. In this work, it is aimed to examine and transliteration the work named as Merahu’l-Me‘âlî belonging to Âsım Efendi. In addition, the place of the subjects in the work of Islamic wisdom and in this contex the Theological thoughts of the author will be given. In the first part of the work, the author's life, family official duties, professors, scientific personality and Works dating back to the copyright period will be handled in accordance with the chronology. In the second part, Âsım Efendi's overall Theological thoughts and Theological thoughts in Merahu’l-Me‘âlî will be examined. In the third section, based on the manuscripts the criticism and transliteration of the text will be done compared to the different manuscripts. The information in the appendix will include the writing and printed copies of Merahu’l-Me‘âlî, the seal and the family cemetery of Âsım Efendi. | |
| dc.description.provenance | Submitted by Fatma Özdemir (fatmaozdemir@hitit.edu.tr) on 2019-03-21T10:18:50Z No. of bitstreams: 1 aliosmanyalcin.pdf: 9091116 bytes, checksum: 23959764884913ae475f08822e343c35 (MD5) | en |
| dc.description.provenance | Approved for entry into archive by Fatma Özdemir (fatmaozdemir@hitit.edu.tr) on 2019-03-21T10:23:10Z (GMT) No. of bitstreams: 1 aliosmanyalcin.pdf: 9091116 bytes, checksum: 23959764884913ae475f08822e343c35 (MD5) | en |
| dc.description.provenance | Made available in DSpace on 2019-03-21T10:23:10Z (GMT). No. of bitstreams: 1 aliosmanyalcin.pdf: 9091116 bytes, checksum: 23959764884913ae475f08822e343c35 (MD5) Previous issue date: 2017 | en |
| dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER -- ÖZET, i -- ABSTRACT, ii -- İÇİNDEKİLER, iii -- KISALTMALAR, vii -- ÖNSÖZ, ix -- GİRİŞ, 1 -- 1. ÇALIŞMANIN KONUSU VE ÖNEMİ, 1 -- 2. ÇALIŞMANIN AMACI KAPSAMI VE YÖNTEMİ, 2 -- BİRİNCİ BÖLÜM, 4 -- ÂSIM EFENDİ’NİN HAYATI VE ESERLERİ, 4 -- 1. ÂSIM EFENDİ’NİN HAYATI, 4 -- 1.2. İsmi ve Künyesi, 4 -- 1.2. Doğum Yeri ve Nesebi, 5 -- 1.3. Ailesi, 8 -- 1.4. Hocaları, 10 -- 1.5. Antep ve İstanbul Hayatı, 11 -- 1.6. Yolculukları, 24 -- 1.7. Vefatı, 25 -- 2. ÂSIM EFENDİ’NİN ESERLERİ, 26 -- 2.1. Tercüme ve Şerhleri, 27 -- 2.1.1. Merahu’l-Me‘âlî fi Şerhi’l-Emâlî, 27 -- 2.1.2. Tibyân-ı Nâfi‘ der Tercüme-i Burhân-ı Kâtı‘, 28 -- 2.1.3. Tercüme-i Siyer-i Halebî, 29 -- 2.1.4. el-Okyânûsü’l Basît fî Tercemeti’l-Kâmûsu’l-Muhît, 29 -- 2.2. Telif Eserleri, 30 -- -- 2.2.1. Âsım Tarihi, 30 -- 2.2.2. Tuhfe-i Lugat-ı Arabi, 31 -- 2.2.3. Münşe’ât-ı Âsım, 32 -- 2.3. Bu Gün Mevcut Olmayan Bir Risalesi, 32 -- 2.3.1. Fethiyye, 32 -- 2.4. Âsım Efendi’ye Ait Olmadığı Hâlde Ona Nispet Edilen Bazı Eserler, 32 -- 2.4.1. Tercüme-i Mazharu’t-takdis bi hurûci’l-Fransîs, 32 -- 2.4.2. İhya Tercümesi, 32 -- 2.4.3. Makale-i İstibsâr-âmîz der-Beyân-ı Âmeden-i İngiliz, 33 -- 2.4.4. Necîb Âsım’ın Toem’de Âsım’a Nisbetle Yayınladıkları, 33 -- İKİNCİ BÖLÜM, 34 -- MERAHU’L-ME‘ÂLÎ HAKKINDA GENEL BİLGİLER VE ÂSIM EFENDİ’NİN KELÂMÎ GÖRÜŞLERİ, 34 -- 1. MERAHU’L-ME‘ÂLÎ HAKKINDA GENEL BİLGİLER, 34 -- 1.1. Eserin Adı ve Âsım Efendi’ye İsnadı, 34 -- 1.2. Nüshaları, 34 -- 1.3. Eserin Önemi, 35 -- 1.4. Şerhin Yapısı / Anatomisi, 38 -- 1.5. Şârihin Metodu, 41 -- 1.6. Şerhte Kullanılan Kaynaklar, 45 -- 2. ÂSIM EFENDİ’NİN KELÂMİ GÖRÜŞLERİ, 47 -- 2.1. İlahiyyât Konuları, 51 -- 2.1.1. Tevhid, 51 -- 2.1.2. Sıfatlar, 53 -- 2.1.3. Kader, 57 -- 2.1.4. Hüsün ve Kubuh, 60 -- 2.1.5. Teklîf-i Mâ Lâ Yutâk, 62 -- 2.1.6. Salah-Aslah, 62 -- 2.1.7. Zât-Sıfat İlişkisi, 63 -- -- 2.1.8. Allah’ın Şey Olup Olmaması, 65 -- 2.1.9. İsim-Müsemmâ, 66 -- 2.1.10. Allah’ın Cevher Olmasının İmkânsızlığı, 67 -- 2.1.11. Halku’l-Kur’ân, 67 -- 2.1.12. Allah’ın Arşı İstivâ Etmesi, 69 -- 2.1.13. Allah’ın Hiçbir Şeye Benzetilmemesi ve Her Şeyden Münezzeh Olması, 69 -- 2.2. Nübüvvât Konuları, 71 -- 2.2.1. Peygamberlere İman, 71 -- 2.2.2. Meleklere İman, 73 -- 2.2.3. Miraç, 74 -- 2.2.4. Peygamberlerin İsmeti, 75 -- 2.2.5. Hz. Lokman ve Zülkarneyn, 77 -- 2.2.6. Hz. Îsâ-Deccâl-Mehdi, 78 -- 2.2.7. Keramet, 79 -- 2.3. Sem‘iyyât Konuları, 81 -- 2.3.1. Ecel, 81 -- 2.3.2. Ahiret, 83 -- 2.3.3. Münker ve Nekir Sorgusu, 84 -- 2.3.4. Kabir Azabı, 85 -- 2.3.5. Hesaba Çekilme, 86 -- 2.3.6. Amel Defteri, 87 -- 2.3.7. Mîzan ve Sırat, 87 -- 2.3.8. Şefaat, 89 -- 2.3.9. Cennet ve Cehennem, 90 -- 2.3.10. Rü’yetullah, 92 -- 2.4. İman-Küfür Konuları, 96 -- 2.4.1. Mukallidin İmanı, 96 -- 2.4.2. Ehl-i Fetret ve İmanı, 99 -- 2.4.3. Ye’s / Be’s Halinde İman, 102 -- 2.4.4. İman-Amel ilişkisi, 102 -- 2.4.5. İmanda Muvakkat İrtidât Düşüncesi, 104 -- -- 2.4.6. Elfâz-ı Küfür, 106 -- 2.5. Müteferrik Konular, 107 -- 2.5.1. Rızık, 107 -- 2.5.2. Sahabeler Arasındaki Efdaliyet Sıralaması, 108 -- 2.5.2.1. Hz. Ebû Bekir, 108 -- 2.5.2.2. Hz. Ömer, 109 -- 2.5.2.3. Hz Osman, 110 -- 2.5.2.4. Hz. Ali, 110 -- 2.5.2.5. Hz. Aişe ve Hz. Fâtıma, 111 -- 2.5.3. Yezide Lânet, 112 -- 2.5.4. Ma‘dûm, 113 -- 2.5.5. Âlem, 114 -- 2.5.5.1. Cüz-i lâ yetecezzâ, 114 -- 2.5.5.2. Heyûlâ, 114 -- 2.5.6. Dua, 115 -- 2.5.7. Nâzım ve Emâlî Manzumesine Dair Genel Temenniler, 116 -- ÜÇÜNCÜ BÖLÜM, 117 -- TAKİP EDİLEN METOT VE METNİN TRANSLİTERASYONU, 117 -- 1. TAKİP EDİLEN METOT, 117 -- 2. METNİN TRANSLİTERASYONU, 119 -- SONUÇ, 261 -- EKLER, 264 -- EK 1: MERAHU’L-ME‘ÂLÎ’NİN NÜSHALARI, 264 -- EK 2: ÂSIM EFENDİ’NİN MEDFUN BULUNDUĞU HAZÎRE, 284 -- EK 3: ÂSIM EFENDİ’NİN MÜHRÜ, 288 -- KAYNAKÇA, 290 -- | en_US |
| dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER -- ÖZET, i -- ABSTRACT, ii -- İÇİNDEKİLER, iii -- KISALTMALAR, vii -- ÖNSÖZ, ix -- GİRİŞ, 1 -- 1. ÇALIŞMANIN KONUSU VE ÖNEMİ, 1 -- 2. ÇALIŞMANIN AMACI KAPSAMI VE YÖNTEMİ, 2 -- BİRİNCİ BÖLÜM, 4 -- ÂSIM EFENDİ’NİN HAYATI VE ESERLERİ, 4 -- 1. ÂSIM EFENDİ’NİN HAYATI, 4 -- 1.2. İsmi ve Künyesi, 4 -- 1.2. Doğum Yeri ve Nesebi, 5 -- 1.3. Ailesi, 8 -- 1.4. Hocaları, 10 -- 1.5. Antep ve İstanbul Hayatı, 11 -- 1.6. Yolculukları, 24 -- 1.7. Vefatı, 25 -- 2. ÂSIM EFENDİ’NİN ESERLERİ, 26 -- 2.1. Tercüme ve Şerhleri, 27 -- 2.1.1. Merahu’l-Me‘âlî fi Şerhi’l-Emâlî, 27 -- 2.1.2. Tibyân-ı Nâfi‘ der Tercüme-i Burhân-ı Kâtı‘, 28 -- 2.1.3. Tercüme-i Siyer-i Halebî, 29 -- 2.1.4. el-Okyânûsü’l Basît fî Tercemeti’l-Kâmûsu’l-Muhît, 29 -- 2.2. Telif Eserleri, 30 -- -- 2.2.1. Âsım Tarihi, 30 -- 2.2.2. Tuhfe-i Lugat-ı Arabi, 31 -- 2.2.3. Münşe’ât-ı Âsım, 32 -- 2.3. Bu Gün Mevcut Olmayan Bir Risalesi, 32 -- 2.3.1. Fethiyye, 32 -- 2.4. Âsım Efendi’ye Ait Olmadığı Hâlde Ona Nispet Edilen Bazı Eserler, 32 -- 2.4.1. Tercüme-i Mazharu’t-takdis bi hurûci’l-Fransîs, 32 -- 2.4.2. İhya Tercümesi, 32 -- 2.4.3. Makale-i İstibsâr-âmîz der-Beyân-ı Âmeden-i İngiliz, 33 -- 2.4.4. Necîb Âsım’ın Toem’de Âsım’a Nisbetle Yayınladıkları, 33 -- İKİNCİ BÖLÜM, 34 -- MERAHU’L-ME‘ÂLÎ HAKKINDA GENEL BİLGİLER VE ÂSIM EFENDİ’NİN KELÂMÎ GÖRÜŞLERİ, 34 -- 1. MERAHU’L-ME‘ÂLÎ HAKKINDA GENEL BİLGİLER, 34 -- 1.1. Eserin Adı ve Âsım Efendi’ye İsnadı, 34 -- 1.2. Nüshaları, 34 -- 1.3. Eserin Önemi, 35 -- 1.4. Şerhin Yapısı / Anatomisi, 38 -- 1.5. Şârihin Metodu, 41 -- 1.6. Şerhte Kullanılan Kaynaklar, 45 -- 2. ÂSIM EFENDİ’NİN KELÂMİ GÖRÜŞLERİ, 47 -- 2.1. İlahiyyât Konuları, 51 -- 2.1.1. Tevhid, 51 -- 2.1.2. Sıfatlar, 53 -- 2.1.3. Kader, 57 -- 2.1.4. Hüsün ve Kubuh, 60 -- 2.1.5. Teklîf-i Mâ Lâ Yutâk, 62 -- 2.1.6. Salah-Aslah, 62 -- 2.1.7. Zât-Sıfat İlişkisi, 63 -- -- 2.1.8. Allah’ın Şey Olup Olmaması, 65 -- 2.1.9. İsim-Müsemmâ, 66 -- 2.1.10. Allah’ın Cevher Olmasının İmkânsızlığı, 67 -- 2.1.11. Halku’l-Kur’ân, 67 -- 2.1.12. Allah’ın Arşı İstivâ Etmesi, 69 -- 2.1.13. Allah’ın Hiçbir Şeye Benzetilmemesi ve Her Şeyden Münezzeh Olması, 69 -- 2.2. Nübüvvât Konuları, 71 -- 2.2.1. Peygamberlere İman, 71 -- 2.2.2. Meleklere İman, 73 -- 2.2.3. Miraç, 74 -- 2.2.4. Peygamberlerin İsmeti, 75 -- 2.2.5. Hz. Lokman ve Zülkarneyn, 77 -- 2.2.6. Hz. Îsâ-Deccâl-Mehdi, 78 -- 2.2.7. Keramet, 79 -- 2.3. Sem‘iyyât Konuları, 81 -- 2.3.1. Ecel, 81 -- 2.3.2. Ahiret, 83 -- 2.3.3. Münker ve Nekir Sorgusu, 84 -- 2.3.4. Kabir Azabı, 85 -- 2.3.5. Hesaba Çekilme, 86 -- 2.3.6. Amel Defteri, 87 -- 2.3.7. Mîzan ve Sırat, 87 -- 2.3.8. Şefaat, 89 -- 2.3.9. Cennet ve Cehennem, 90 -- 2.3.10. Rü’yetullah, 92 -- 2.4. İman-Küfür Konuları, 96 -- 2.4.1. Mukallidin İmanı, 96 -- 2.4.2. Ehl-i Fetret ve İmanı, 99 -- 2.4.3. Ye’s / Be’s Halinde İman, 102 -- 2.4.4. İman-Amel ilişkisi, 102 -- 2.4.5. İmanda Muvakkat İrtidât Düşüncesi, 104 -- -- 2.4.6. Elfâz-ı Küfür, 106 -- 2.5. Müteferrik Konular, 107 -- 2.5.1. Rızık, 107 -- 2.5.2. Sahabeler Arasındaki Efdaliyet Sıralaması, 108 -- 2.5.2.1. Hz. Ebû Bekir, 108 -- 2.5.2.2. Hz. Ömer, 109 -- 2.5.2.3. Hz Osman, 110 -- 2.5.2.4. Hz. Ali, 110 -- 2.5.2.5. Hz. Aişe ve Hz. Fâtıma, 111 -- 2.5.3. Yezide Lânet, 112 -- 2.5.4. Ma‘dûm, 113 -- 2.5.5. Âlem, 114 -- 2.5.5.1. Cüz-i lâ yetecezzâ, 114 -- 2.5.5.2. Heyûlâ, 114 -- 2.5.6. Dua, 115 -- 2.5.7. Nâzım ve Emâlî Manzumesine Dair Genel Temenniler, 116 -- ÜÇÜNCÜ BÖLÜM, 117 -- TAKİP EDİLEN METOT VE METNİN TRANSLİTERASYONU, 117 -- 1. TAKİP EDİLEN METOT, 117 -- 2. METNİN TRANSLİTERASYONU, 119 -- SONUÇ, 261 -- EKLER, 264 -- EK 1: MERAHU’L-ME‘ÂLÎ’NİN NÜSHALARI, 264 -- EK 2: ÂSIM EFENDİ’NİN MEDFUN BULUNDUĞU HAZÎRE, 284 -- EK 3: ÂSIM EFENDİ’NİN MÜHRÜ, 288 -- KAYNAKÇA, 290 -- | |
| dc.identifier.citation | Yalçın, A. O. (2017). Mütercim Asım Efendi' nin “Merahu'l-Meâli” adlı eseri ve kelâmi görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11491/205 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Mütercim Asım Efendi | en_US |
| dc.subject | İtikad | en_US |
| dc.subject | Ehl-i Sünnet | en_US |
| dc.subject | Mu‘tezile | en_US |
| dc.subject | Transliterasyon | en_US |
| dc.title | Mütercim Asım Efendi' nin “Merahu'l-Meâli” adlı eseri ve kelâmi görüşleri | |
| dc.title.alternative | Mutercim Âsim Efendi's work titled “Merahu'l-Me‘âlî” and his theological views | en_US |
| dc.type | Master Thesis |
