AISI 430 paslanmaz çeliklerin V bükme işleminde ileri ve geri yaylanmanın deneysel olarak incelenmesi

dc.contributor.advisorErdin, Muhammed Emin
dc.contributor.authorArslan, Sinan
dc.date.accessioned2019-11-18T07:43:03Z
dc.date.available2019-11-18T07:43:03Z
dc.date.issued2018en_US
dc.date.submitted2018-12-24
dc.departmentHitit Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu tez çalışmasında, kolay şekillendirilebilmeleri, düşük ve yüksek sıcaklıklarda kullanılabilir olmaları, iyi derecede korozyon dayanımları, estetik görünümleri ve yüzey kalitelerinden dolayı Dünya'da ve ülkemizde kullanımı her geçen gün artan AISI 430 ferritik paslanmaz çeliklerin, sac şekillendirme yöntemlerinden biri olan V bükmedeki ileri ve geri yaylanma davranışları incelenmiştir. Bu bağlamda lazer kesim yöntemi ile 0°, 45° ve 90° hadde doğrultularında 180 adet 40x120x1 mm boyutlarında numune hazırlanmıştır. Blok çelikten CNC freze tezgâhında 60°, 90° ve 120° açılarında kalıp ve zımbalar hazırlanmıştır. Kalıp yuvarlatma yarıçapı 5 mm, zımba yuvarlatma yarıçapı ise 4 mm seçilmiştir. Deney numuneleri 3 gruba ayrılarak ilk grup numunelere herhangi bir ısıl işlem uygulanmamıştır. İkinci grup numunelere normalizasyon ısıl işlemi, üçüncü grup numunelere ise normalizasyon ve ardından menevişleme ısıl işlemi uygulanmıştır. Her grup numuneye üç farklı kalıp açısında, üç farklı hadde doğrultusunda ve ayrıca zımbanın sac üzerinde 30 saniye bekletilip bekletilmemesine göre bükme işlemi yapılmış ve her işlem üçer kez tekrar edilmiştir. Bükme işlemi sonrası numunelerin açı ölçümleri önce açıölçer ile ardından CMM (Koordinat Ölçüm Makinesi) ile yapılıp kaydedilmiştir. Ardından her grup numune için sertlik ölçümleri ve bakalit alınarak metalografik incelemeleri yapılmıştır. Deney çalışmaları ve yapılan analizler ışığında, AISI 430 ferritik paslanmaz çeliğin ileri ve geri yaylanma davranışı yorumlanmıştır.
dc.description.abstractIn this study, the spring-go and spring-back behaviour of AISI 430 ferritic stainless steel was investigated in V-bending process, which is one of the methods of sheet metal forming. The usage of this type of stainless steel is increasing in the world market due to its formability, being usable in extreme temperatures, excellent corrosion resistance, aesthetic appearance, and surface quality. In this context, 180 sheet metal specimens with dimensions of 40x120x1 mm were prepared by laser cutting method in 0°, 45°, 90° rolling directions. Punch and die were prepared at 60°, 90° and 120° with CNC milling machine from block steel. Punch and die radii were selected as 5 and 4 mm respectively. Specimens were divided into three groups. Heat treatment was not applied on the first group. The second group were subjected to normalizing heat treatment, while the third group were nomalized and then tempering heat treatment was applied. Each group was bent in three different die angles and rolling directions according to holding punch on metal sheet for 30 seconds on the first half, but not at all on the second half. All bending processes were repeated three times. After the bending process, the angle measurements of the specimens were made with angle meter followed by CMM (Coordinate Measuring Machine) and recorded. Afterwards, hardness measurements and metallographic analysis were carried out for each group. In the light of the physical experiments and the analysis made, the spring-go and spring-back behavior of AISI 430 ferritic stainless steel was interpreted.
dc.description.provenanceSubmitted by Zeynep Umut Arslan (umutarslan@hitit.edu.tr) on 2019-11-18T07:42:41Z No. of bitstreams: 1 sinan-arslan2018.pdf: 3411522 bytes, checksum: e5b9431f52cfcaa725b96e40071f25c9 (MD5)en
dc.description.provenanceApproved for entry into archive by Zeynep Umut Arslan (umutarslan@hitit.edu.tr) on 2019-11-18T07:43:03Z (GMT) No. of bitstreams: 1 sinan-arslan2018.pdf: 3411522 bytes, checksum: e5b9431f52cfcaa725b96e40071f25c9 (MD5)en
dc.description.provenanceMade available in DSpace on 2019-11-18T07:43:03Z (GMT). No. of bitstreams: 1 sinan-arslan2018.pdf: 3411522 bytes, checksum: e5b9431f52cfcaa725b96e40071f25c9 (MD5) Previous issue date: 2018en
dc.description.tableofcontentsİÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET -- iv ABSTRACT -- v TEŞEKKÜR -- vi İÇİNDEKİLER -- vii ÇİZELGELER DİZİNİ -- x ŞEKİLLER DİZİNİ -- xii RESİMLER DİZİNİ -- xv SİMGELER VE KISALTMALAR -- xvii 1. GİRİŞ -- 1 2. KURAMSAL TEMELLER VE KAYNAK ARAŞTIRMASI -- 2 2.1. Bükme İşlemi -- 2 2.2. Bükme Çeşitleri -- 3 2.2.1. V bükme -- 4 2.2.2. U bükme -- 4 2.2.3. Kenar bükme -- 5 2.2.4. Serbest bükme -- 6 2.4. Bükmede İleri ve Geri Yaylanma -- 6 2.4.1. İleri ve geri yaylanma miktarına etki eden faktörler -- 8 2.4.2. İleri ve geri yaylanmanın telafisi -- 15 2.5. Paslanmaz Çelikler -- 16 2.5.1. Paslanmaz çeliklerin alaşım elementleri ve metalurjik etkileri -- 18 2.5.2. Paslanmaz çeliklerin sınıflandırılması -- 23 2.6. Çeliklere Uygulanan Isıl İşlemler -- 35 viii 2.6.1. Tavlama -- 38 2.6.2. Sertleştirme -- 42 2.6.3. Menevişleme -- 43 2.7. Kaynak Araştırması -- 46 3. MATERYAL VE METOT -- 50 3.1. Deney Malzemesi -- 50 3.2. Deneysel Çalışmada Kullanılan Bükme Kalıbı ve Zımbalar -- 53 3.3. Deney Numunelerine Uygulanan Isıl İşlemler -- 54 3.4. V-Bükme İşlemleri -- 56 3.5. Metalografik İnceleme -- 60 3.6. Sertlik Ölçümleri -- 62 3.7. Açı Ölçümleri -- 63 4. DENEY SONUÇLARI -- 64 4.1. Isıl İşlem Uygulanmayan Numuneler -- 64 4.1.1. V-Bükme sonuçları -- 65 4.1.2. Sertlik ölçümü -- 68 4.1.3. Mikro yapı -- 69 4.2. Normalizasyon Isıl İşlemi Uygulanan Numuneler -- 70 4.2.1. V-Bükme sonuçları -- 70 4.2.2. Sertlik ölçümü -- 73 4.2.3. Mikro yapı -- 74 4.3. Normalizasyon Isıl İşlemi Uygulanan Numuneler -- 77 4.3.1. V-Bükme sonuçları -- 78 4.3.2. Sertlik ölçümü -- 81 4.3.3. Mikro yapı -- 82 ix 4.4. Parametrelere Göre İleri ve Geri Yaylanma Sonuçları -- 84 5. SONUÇLAR VE TARTIŞMA -- 88 KAYNAKLAR -- 96 ÖZGEÇMİŞ -- 102en_US
dc.description.tableofcontentsİÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET -- iv ABSTRACT -- v TEŞEKKÜR -- vi İÇİNDEKİLER -- vii ÇİZELGELER DİZİNİ -- x ŞEKİLLER DİZİNİ -- xii RESİMLER DİZİNİ -- xv SİMGELER VE KISALTMALAR -- xvii 1. GİRİŞ -- 1 2. KURAMSAL TEMELLER VE KAYNAK ARAŞTIRMASI -- 2 2.1. Bükme İşlemi -- 2 2.2. Bükme Çeşitleri -- 3 2.2.1. V bükme -- 4 2.2.2. U bükme -- 4 2.2.3. Kenar bükme -- 5 2.2.4. Serbest bükme -- 6 2.4. Bükmede İleri ve Geri Yaylanma -- 6 2.4.1. İleri ve geri yaylanma miktarına etki eden faktörler -- 8 2.4.2. İleri ve geri yaylanmanın telafisi -- 15 2.5. Paslanmaz Çelikler -- 16 2.5.1. Paslanmaz çeliklerin alaşım elementleri ve metalurjik etkileri -- 18 2.5.2. Paslanmaz çeliklerin sınıflandırılması -- 23 2.6. Çeliklere Uygulanan Isıl İşlemler -- 35 viii 2.6.1. Tavlama -- 38 2.6.2. Sertleştirme -- 42 2.6.3. Menevişleme -- 43 2.7. Kaynak Araştırması -- 46 3. MATERYAL VE METOT -- 50 3.1. Deney Malzemesi -- 50 3.2. Deneysel Çalışmada Kullanılan Bükme Kalıbı ve Zımbalar -- 53 3.3. Deney Numunelerine Uygulanan Isıl İşlemler -- 54 3.4. V-Bükme İşlemleri -- 56 3.5. Metalografik İnceleme -- 60 3.6. Sertlik Ölçümleri -- 62 3.7. Açı Ölçümleri -- 63 4. DENEY SONUÇLARI -- 64 4.1. Isıl İşlem Uygulanmayan Numuneler -- 64 4.1.1. V-Bükme sonuçları -- 65 4.1.2. Sertlik ölçümü -- 68 4.1.3. Mikro yapı -- 69 4.2. Normalizasyon Isıl İşlemi Uygulanan Numuneler -- 70 4.2.1. V-Bükme sonuçları -- 70 4.2.2. Sertlik ölçümü -- 73 4.2.3. Mikro yapı -- 74 4.3. Normalizasyon Isıl İşlemi Uygulanan Numuneler -- 77 4.3.1. V-Bükme sonuçları -- 78 4.3.2. Sertlik ölçümü -- 81 4.3.3. Mikro yapı -- 82 ix 4.4. Parametrelere Göre İleri ve Geri Yaylanma Sonuçları -- 84 5. SONUÇLAR VE TARTIŞMA -- 88 KAYNAKLAR -- 96 ÖZGEÇMİŞ -- 102
dc.identifier.citationArslan, S. (2018). AISI 430 paslanmaz çeliklerin V bükme işleminde ileri ve geri yaylanmanın deneysel olarak incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi).
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11491/5363
dc.language.isotr
dc.publisherHitit Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.subjectFerritik Paslanmaz Çeliken_US
dc.subjectİleri/Geri Yaylanmaen_US
dc.subjectV Bükmeen_US
dc.subjectIsıl İşlemen_US
dc.subjectFerritic Stainless Steelen_US
dc.subjectSpring Go/Backen_US
dc.subjectV Bendingen_US
dc.subjectHeat Treatmenten_US
dc.titleAISI 430 paslanmaz çeliklerin V bükme işleminde ileri ve geri yaylanmanın deneysel olarak incelenmesi
dc.title.alternativeExperimental investigation of spring-go and spring-back in V die bending process of AISI 430 stainless steelen_US
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Orijinal paket
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Yükleniyor...
Küçük Resim
İsim:
sinan-arslan2018.pdf
Boyut:
3.25 MB
Biçim:
Adobe Portable Document Format
Açıklama:
Tam Metin / Full Text
Lisans paketi
Listeleniyor 1 - 1 / 1
[ X ]
İsim:
license.txt
Boyut:
1.44 KB
Biçim:
Item-specific license agreed upon to submission
Açıklama: