Streptozotosin (STZ) ile indüklenmiş tip I diyabet modelinde Transakonitik Asit'in karaciğer üzerindeki etkisi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorSuiçmez, Menderes; Yaylacı Özmen, Ayşe
dc.contributor.authorÖzdil, Hilal
dc.date.accessioned2026-03-31T12:17:21Z
dc.date.available2026-03-31T12:17:21Z
dc.date.issued2025
dc.departmentHitit Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Moleküler Biyoloji ve Genetik Bilim Dalı
dc.description.abstractDiabetes Mellitus (DM) is considered one of the most common endocrine disorders today due to its increasing prevalence and the systemic complications it causes, which makes research on its treatment a priority. Aconitic acid (propene-1,2,3-tricarboxylic acid) is a six-carbon organic acid that naturally accumulates at high concentrations in plants, particularly in sugarcane (Saccharum officinarum) and sweet sorghum (Sorghum bicolor), and possesses antioxidant and anti-inflammatory properties. Therefore, in this thesis, the potential therapeutic effects of trans-aconitic acid (TAA) against a Type I diabetes model were investigated through both in vitro and in vivo studies. İn vitro analyses, α-amylase and DPPH assays were performed, while in vivo analyses involved the induction of a Type I Diabetes Mellitus (TIDM) model using Streptozotocin (STZ), followed by evaluation of the therapeutic efficacy of different doses (30–60 mg/kg) of trans-aconitic acid (TAA) in comparison with acarbose. In this study, a total of 54 male Wistar albino rats were divided into six groups: Group I: control group, Group II: 60 mg/kg TAA-treated group, Group III: STZ-treated group, Group IV: STZ + 30 mg/kg TAA-treated group, Group V: STZ + 60 mg/kg TAA-treated group and Group VI: STZ + 20 mg/kg acarbose treated group. A single intramuscular dose of 50 mg/kg STZ was administered to the diabetic groups to induce TIDM. Five days after injection, fasting blood glucose levels were measured from tail blood using a glucometer, and values above 200 mg/dL were considered diabetic. For 28 days, the relevant groups received physiological saline, TAA and acarbose via gastric gavage. Body weight, food intake, and water intake of the rats were monitored daily. At the end of the experimental period, serum and liver tissues were collected vii for biochemical analyses. Serum Glucose (SG), Serum Insulin (SI), Glycated Hemoglobin (HbA1c), Alanine aminotransferase (ALT), Aspartate aminotransferase (AST), Malondialdehyde (MDA), Total Cholesterol (TC), and Triglyceride (TG) levels were measured from serum samples, while MDA, Total Superoxide Dismutase (SOD), and Catalase (CAT) activities were analyzed from liver tissue. For histological examinations, liver and pancreatic tissues were evaluated using Hematoxylin–Eosin, Periodic acid–Schiff, and Gomori's staining. Molecular analyses involved the assessment of Nuclear Factor kappa B p65 subunit (NF-κB p65 subunit), Tumor Necrosis Factor alpha (TNFα), Interleukin-6 (IL-6), and beta-Actin (Actβ) gene expression levels. Subsequently, Western blot analyses were performed to determine the protein levels of NF-κB p65, TNFα, and Actβ. İn vitro analyses, although the antioxidant activity of TAA was found to be lower than that of gallic acid in the DPPH assay, TAA inhibited α-amylase by 94.8% at a concentration of 2.5 mg/mL. İn vivo studies supported the potential antidiabetic effect identified in vitro. Biochemical analyses revealed that the 60 mg/kg TAA group showed a significant increase in SG, SI, and TG levels compared to the control group. Compared to the control group, the diabetic group showed a statistically significant increase in SG, HbA1c, ALT, and AST levels, while SI, Total SOD, and TG levels significantly decreased. When comparing the diabetic group with the Diabetic + 30 mg/kg TAA and Diabetic + 60 mg/kg TAA groups, significant decreases in HbA1c and AST levels were detected in the treatment groups. In the Diabetic + 20 mg/kg Acarbose group, compared to the diabetic group, SI levels significantly increased, while SG, HbA1c, AST, and TG levels significantly decreased. Histological analyses showed degeneration of hepatocytes, disruption of the localization of hepatocytes from the central vein toward the periphery, vacuole formation, and loss of hepatocyte boundaries in diabetic liver sections; in the pancreas, islet structures were narrowed and degeneration increased under diabetic conditions. Following TAA treatment, these histopathological alterations were observed to diminish, indicating a protective effect of TAA against TIDM-induced liver and pancreatic damage. No marked differences were observed between the TAA-treated and acarbose-treated groups histologically. In molecular analyses, while the increase in NF-κB p65 subunit gene expression levels was not significant between the control and diabetic groups, the increases in TNFα and IL-6 were significant. Additionally, in the TAA treatment groups, the decreases in IL-6 and TNFα gene expression levels were found to be significant compared to the control group. Western blot analyses showed that TNFα protein levels were consistent with gene expression findings, while for NF-κB, protein levels were more intense despite lower expression levels in the treatment groups. In conclusion, although TAA exhibited limited biochemical effects at doses of 30 and 60 mg/kg, histological and physical findings indicate its potential in ameliorating diabetic damage. Gen
dc.description.abstractDiabetes Mellitus (DM), prevalansındaki artış ve yol açtığı sistemik komplikasyonlar nedeniyle günümüzde en sık karşılaşılan endokrin bozukluklardan biri olarak kabul edilmekte ve bu durum hastalığın tedavisine yönelik araştırmaları öncelikli hale getirmektedir. Akonitik asit (propen-1,2,3-trikarboksilik asit), doğada özellikle şeker kamışı (Saccharum officinarum) ve tatlı sorgum (Sorghum bicolor) gibi bitkilerde yüksek konsantrasyonlarda biriken altı karbonlu bir organik asit olup antioksidan ve antiinflamatuar özelliğe sahiptir. Bu nedenle bu tez çalışmasında Tip I diyabet modeline karşı Trans-akotinik asit (TAA)'in potansiyel iyileştirici etkisi in vitro ve in vivo çalışmalarla araştırılmıştır. İn vitro analizlerde α-amilaz ve DPPH testi uygulanırken in vivo analizlerde Streptozotosin (STZ) ile indüklenerek Tip I Diabetes Mellitus (TIDM) modeli oluşturulup farklı dozlardaki (30-60mg/kg) Trans-akonitik asidin (TAA) iyileştirici etkinliği akarboz ile karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Çalışmada toplam 54 adet erkek Wistar albino sıçan altı gruba ayrıldı: Grup I: Kontrol grubu, Grup II: 60 mg/kg TAA uygulanan grup, Grup III: STZ uygulanan grup, Grup IV: STZ+30 mg/kg TAA uygulanan grup, Grup V: STZ+60 mg/kg TAA uygulanan grup ve Grup VI: STZ+20 mg/kg Akarboz uygulanan grup. Diyabetik gruplara TIDM oluşturmak amacıyla 50 mg/kg STZ tek doz intramüsküler uygulanıp enjeksiyondan beş gün sonra kuyruk kanından glukometre ile açlık glukoz düzeyleri ölçülerek 200 mg/dL üzeri değerler diyabetik kabul edildi. 28 gün boyunca ilgili gruplara Serum Fizyolojik, TAA ve akarboz gastrik gavaj yolla verilip sıçanların vücut ağırlıkları, yem ve su tüketimleri günlük takip edildi. Deney süresi sonunda serum ve karaciğer dokuları toplanarak biyokimyasal analizler gerçekleştirildi. Serumdan Serum Glukoz (SG), Serum İnsülin (SI), Glikolize Hemoglobin (HbA1c), Alanin aminotransferaz (ALT), Aspartat aminotransferaz (AST), Malondialdehit (MDA), Total Kolesterol (TC) ve Trigliserit (TG) v düzeyleri; karaciğer dokusundan ise MDA, Toplam Süperoksid dismutaz (SOD) ve Katalaz (CAT) aktiviteleri analiz edildi. Histolojik incelemeler kapsamında karaciğer ve pankreas dokuları incelenerek Hematoksilen-Eozin, Periyodik asit–Schiff ve Gomori's boyaması yapıldı. Moleküler incelemelerde ise Nükleer Faktör kappa B p 65 subunit (NF-κB p65 subunit), Tümör Nekroz Faktör alfa (TNFα), İnterlökin-6 ve Aktin beta (Actβ) gen ekspresyon seviyeleri incelendi. Ardından Western Blotlama analizleri gerçekleştirilerek NF-κB p65, TNFα ve Actβ protein miktarları belirlendi. İn vitro analizlerde DPPH testiyle antioksidanlığı gallik aside göre düşük bulunan TAA'nın α-amilaz inhibisyon testinde 2,5 mg/mL konsantrasyonda enzimi %94,8 oranında inhibe ettiği tespit edildi. Potansiyel antidiyabetik etkinliği belirlenen TAA'nın in vivo çalışmalarında ise in vitro sonuçları destekleyici bulundu. Biyokimyasal analizlerde; 60 mg/kg TAA grubunun kontrol grubuna göre SG, SI ve TG seviyelerini anlamlı arttırdığı tespit edildi. Diyabet grubunun kontrol grubuna kıyasla, SG, HbA1c, ALT ve AST seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı artış tespit edilirken; SI, Toplam SOD ve TG seviyelerinde anlamlı azalma belirlendi. Diyabet grubu ile Diyabet+30 mg/kg TAA ve Diyabet+60 mg/kg TAA grubu değerlendirildiğinde; tedavi gruplarında, HbA1c ve AST seviyelerinde anlamlı azalma tespit edildi. Diyabet+20 mg/kg Akarboz grubunda, diyabet grubuyla karşılaştırıldığında; SI seviyelerinde anlamlı artış belirlenirken SG, HbA1c, AST ve TG seviyelerinde anlamlı azalma tespit edildi. Histolojik analizlerde; karaciğer kesitlerinde diyabetik durumda hepatositlerde dejenerasyon, vena santralisten perifere doğru hepatositlerin lokalizasyonunda bozulma, vakuol oluşumu ve hepatosit sınırlarının bozulduğu; pankreasta diyabetik durumda adacık yapılarının daraldığı ve dejenerasyonu arttığı tespit edildi. TAA tedavisi sonrasında ise bu histopatolojik değişiklerin azalmaya başladığı gözlemlendi. TIDM'e bağlı karaciğer ve pankreas hasarına karşı TAA'nın iyileştirici etkinliği bulunduğu ortaya koyuldu. Histolojik açıdan TAA ve akarboz uygulanan grup arasında belirgin farklılığın olmadığı tespit edildi. Moleküler analizlerde ise NF-κB p65 subunit gen ekspresyon seviyesindeki artış kontrol grubu ve diyabet grubu arasında anlamlı bulunmazken TNFα ve IL-6 arasındaki artış anlamlı tespit edildi. Ek olarak TAA tedavi gruplarındaki azalışta IL-6 ve TNFα gen ekspresyon seviyelerinde kontrol grubuna göre anlamlı bulundu. WesternBlot analizlerinde ise TNFα gen ekspresyon seviyeleri protein miktarları ile benzerlik gösterdiği belirlendi. NF-κB için ise tedavi gruplarında ekspresyon seviyeleri düşük olmasına rağmen protein miktarı daha yoğun tespit edildi. Sonuç olarak TAA'nın 30 ve 60 mg/kg dozlarında biyokimyasal etkisi sınırlı olsa da histolojik ve fiziksel bulgular diyabetik hasarın iyileştirilmesinde potansiyel taşıdığını göstermektedir. Gen ekspresyonu ve protein miktarları ise inflamasyon yolaklarında doz bağımltr
dc.description.provenanceSubmitted by İsmail Hakkı Üngan (ihakkiungan@hitit.edu.tr) on 2026-03-31T12:17:21Z No. of bitstreams: 0en
dc.description.provenanceMade available in DSpace on 2026-03-31T12:17:21Z (GMT). No. of bitstreams: 0 Previous issue date: 2025en
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h4YySzfPXWWLb1f9eSE_R1qvkMs4FPO5ifu6Ko5G66EY
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11491/9396
dc.language.isotur
dc.publisherHitit Üniversitesi
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.titleStreptozotosin (STZ) ile indüklenmiş tip I diyabet modelinde Transakonitik Asit'in karaciğer üzerindeki etkisi
dc.title.alternativeEffect of Trans-Aconi̇ti̇c Aci̇d on the li̇ver i̇n streptozotoci̇n (STZ)-induced type I di̇abetes model
dc.typedoctoralThesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu