Yüksek gerilim trafolarında test ve bakım işlemleri için süreç yönetiminin geliştirilmesi
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Hitit Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
The reliability of energy transmission and distribution systems is directly dependent on the performance of high-voltage power transformers, which are among the most critical components of modern power infrastructure. Power transformers require substantial investment and, in the event of a failure, can lead to prolonged outages, severe economic losses, and compromised operational safety. Therefore, ensuring the effective, reliable, and well-planned management of transformer testing and maintenance processes is essential for continuous energy supply and infrastructure dependability. However, in many utilities and industrial facilities, maintenance activities are still conducted based on time-based or reactive approaches, which limit fault prevention capability and reduce resource efficiency.
The primary aim of this master's thesis is to develop an integrated process management model that addresses the testing and maintenance operations of high-voltage power transformers. Within this framework, international standards such as ISO 17359, IEC 60076, IEEE C57, and CIGRE TB 761 were used as references to reconstruct maintenance workflows. The proposed model is structured on the Plan–Do–Check–Act (PDCA) cycle and aims to digitalize maintenance management by integrating test data—such as Dissolved Gas Analysis (DGA), Partial Discharge (PD), Sweep Frequency Response Analysis (SFRA), thermal, and moisture measurements—into the decision-making process. Through the analysis of multi-source condition monitoring data, the model enhances maintenance continuity, enables pre-fault intervention, and reduces operational costs.
Ultimately, this study proposes a process-based maintenance management approach for high-voltage power transformers, providing a conceptual framework that bridges traditional reactive maintenance practices with proactive, data - driven, and reliability-centered asset management systems.
Enerji iletim ve dağıtım sistemlerinin güvenilirliği, sistemin en kritik bileşenlerinden biri olan yüksek gerilim güç trafolarının performansına doğrudan bağlıdır. Güç trafoları, yüksek yatırım maliyetine sahip olmalarının yanı sıra, arıza durumunda uzun süreli enerji kesintilerine, ekonomik kayıplara ve işletme güvenliğinin zedelenmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle, trafo test ve bakım süreçlerinin etkin, güvenilir ve planlı bir şekilde yürütülmesi, enerji sürekliliğinin ve altyapı güvenilirliğinin temel gerekliliklerinden biridir. Ancak günümüzde birçok işletmede bakım faaliyetleri hâlâ zaman esaslı (Time - Based Maintenance) veya reaktif (Reactive Maintenance) yaklaşımlar çerçevesinde sürdürülmekte; bu durum, arıza önleme kapasitesini azaltmakta ve kaynak verimliliğini düşürmektedir. Bu yüksek lisans çalışmasının amacı, yüksek gerilim güç trafolarına yönelik test ve bakım işlemlerinin süreç yönetimi (Process Management) perspektifinden ele alındığı bütüncül bir model geliştirmektir. Çalışma kapsamında, ISO 17359, IEC 60076, IEEE C57 ve CIGRE TB 761 gibi uluslararası standartlar referans alınarak bakım süreçleri yeniden yapılandırılmıştır. Önerilen modelde; Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al (PUKO) döngüsü esas alınmış, test verilerinin (DGA, PD, SFRA, termal, nem vb.) karar destek sürecine entegre edilmesiyle bakım faaliyetlerinin dijitalleştirilmesi hedeflenmiştir. Böylece, dönüşümsel izleme (condition monitoring) verilerinden elde edilen çok kaynaklı bilgilerin analiz edilmesiyle bakım sürekliliği artırılmakta, arıza öncesi müdahale olanağı sağlanmakta ve işletme maliyetlerinde düşüş elde edilmektedir. Sonuç olarak, bu tez; yüksek gerilim trafolarında süreç tabanlı bakım yönetimi yaklaşımını önermekte, geleneksel reaktif uygulamalardan proaktif ve veri-temelli bir varlık yönetimi sistemine geçiş için kavramsal bir çerçeve sunmaktadır.
Enerji iletim ve dağıtım sistemlerinin güvenilirliği, sistemin en kritik bileşenlerinden biri olan yüksek gerilim güç trafolarının performansına doğrudan bağlıdır. Güç trafoları, yüksek yatırım maliyetine sahip olmalarının yanı sıra, arıza durumunda uzun süreli enerji kesintilerine, ekonomik kayıplara ve işletme güvenliğinin zedelenmesine yol açabilmektedir. Bu nedenle, trafo test ve bakım süreçlerinin etkin, güvenilir ve planlı bir şekilde yürütülmesi, enerji sürekliliğinin ve altyapı güvenilirliğinin temel gerekliliklerinden biridir. Ancak günümüzde birçok işletmede bakım faaliyetleri hâlâ zaman esaslı (Time - Based Maintenance) veya reaktif (Reactive Maintenance) yaklaşımlar çerçevesinde sürdürülmekte; bu durum, arıza önleme kapasitesini azaltmakta ve kaynak verimliliğini düşürmektedir. Bu yüksek lisans çalışmasının amacı, yüksek gerilim güç trafolarına yönelik test ve bakım işlemlerinin süreç yönetimi (Process Management) perspektifinden ele alındığı bütüncül bir model geliştirmektir. Çalışma kapsamında, ISO 17359, IEC 60076, IEEE C57 ve CIGRE TB 761 gibi uluslararası standartlar referans alınarak bakım süreçleri yeniden yapılandırılmıştır. Önerilen modelde; Planla – Uygula – Kontrol Et – Önlem Al (PUKO) döngüsü esas alınmış, test verilerinin (DGA, PD, SFRA, termal, nem vb.) karar destek sürecine entegre edilmesiyle bakım faaliyetlerinin dijitalleştirilmesi hedeflenmiştir. Böylece, dönüşümsel izleme (condition monitoring) verilerinden elde edilen çok kaynaklı bilgilerin analiz edilmesiyle bakım sürekliliği artırılmakta, arıza öncesi müdahale olanağı sağlanmakta ve işletme maliyetlerinde düşüş elde edilmektedir. Sonuç olarak, bu tez; yüksek gerilim trafolarında süreç tabanlı bakım yönetimi yaklaşımını önermekte, geleneksel reaktif uygulamalardan proaktif ve veri-temelli bir varlık yönetimi sistemine geçiş için kavramsal bir çerçeve sunmaktadır.
