XVI. yüzyıl Osmanlı Dönemi yapıştırma kündekâri kalem işi bezemeli mahfil tavanları
| dc.contributor.advisor | Nemlioğlu, Candan | |
| dc.contributor.author | Benek, Leyla | |
| dc.date.accessioned | 2019-12-26T12:43:37Z | |
| dc.date.available | 2019-12-26T12:43:37Z | |
| dc.date.issued | 2019 | en_US |
| dc.date.submitted | 2019-06-06 | |
| dc.department | Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı | |
| dc.description.abstract | XVI. yüzyıl Osmanlı Mimarisinde kündekâri (yapıştırma tekniği) mahfil tavanlarını konu edinen çalışmada, bu teknikle yapılmış nadir tavanlar olmaları hasebiyle ele alındı ve gün yüzüne çıkarılması amaçlandı. İncelenen mahfil tavanları kündekâri tekniğinin "Taklit Kündekâri" başlığı altındaki "Yapıştırma Kündekâri" özelliğini taşımaları nedeniyle kündekâri tekniğine geniş yer verildi ve bu sanat tanıtıldı. Danışman hocam Prof. Dr. Candan Nemlioğlu'nun çalışma ve bulgularından yararlanılarak konu ele alındı. Tez içinde mevcut bilgilerin kapsamı genişletilerek araştırma derinleştirildi. Yapıştırma kündekâri tekniği ile yapılmış mahfil tavanları bu çalışmada tespit edilebildiği kadarıyla; İstanbul Eminönü Rüstem Paşa Câmi, İstanbul Kadırga Sokullu Mehmed Paşa Câmi, İstanbul Üsküdar Atik Valide Sultan Câmi ve Manisa Muradiye Câmiinde yer almaktadır. Rüstem Paşa ve Atik Valide Sultan Câmiinde ikişer olmak üzere toplam altı mahfil tavanı bulunmaktadır. Bu çalışmada sözü edilen mahfil tavanlarının Türk-İslam sanatı içerisindeki ahşap sanatı bağlamında karşılaştırmalı değerlendirilmesi yapıldı. Araştırma sonucunda çıkan bulgular ve öneriler ele alındı. Bu çalışma ileride yapılacak çalışmalar için de bir kaynak veri olma özelliği taşımaktadır. | |
| dc.description.abstract | In this study which is subjected of the 16th century Ottoman Architecture kündekâri (Joining technique) mahfil ceilings, it was aimed to unearth these ceilings because they are infrequent ceilings constructed by this technique. Examined mahfil ceilings has characteristics of "Joined Kundekâri" which is under the title of "Imitation Kundekâri", so that the technique of kündekâri was placed extensively and this art was introduced in this thesis. This thesis was studiesd by means of my advisor Professor Dr. Candan Nemlioğlu's studies and findings. The scope of the existing information in the thesis was expanded and the research was deepened. As far as it can be determined in this study, the mahfil ceilings made by joined kündekâri technique are constructed in Istanbul-Eminönü Rüstem Pasha, İstanbul-Kadırga Sokullu Pasha, İstanbul-Üsküdar Atik Valide Sultan and Manisa Muradiye Mosque. Rüstem Pasha and Atik Valide Sultan Mosque have two mahfil ceilings, totally six mahfil ceillings exist. In this study, the comparative evaluation of the mahfil ceilings mentioned in the context of wooden art in Turkish-Islamic art was made. The findings and recommendations of the research were discussed. This study is also a source of data for future studies. | |
| dc.description.provenance | Submitted by Zeynep Umut Arslan (umutarslan@hitit.edu.tr) on 2019-12-26T12:43:22Z No. of bitstreams: 1 leyla-benek2019.pdf: 7778563 bytes, checksum: bd76e94731bb51075886ed64320a3427 (MD5) | en |
| dc.description.provenance | Approved for entry into archive by Zeynep Umut Arslan (umutarslan@hitit.edu.tr) on 2019-12-26T12:43:37Z (GMT) No. of bitstreams: 1 leyla-benek2019.pdf: 7778563 bytes, checksum: bd76e94731bb51075886ed64320a3427 (MD5) | en |
| dc.description.provenance | Made available in DSpace on 2019-12-26T12:43:37Z (GMT). No. of bitstreams: 1 leyla-benek2019.pdf: 7778563 bytes, checksum: bd76e94731bb51075886ed64320a3427 (MD5) Previous issue date: 2019 | en |
| dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET -- i ABSTRACT -- ii TEŞEKKÜR -- iii İÇİNDEKİLER -- iv RESİMLER LİSTESİ -- viii ÇİZİMLER LİSTESİ -- ix KISALTMALAR -- xii ÖN SÖZ -- xii GİRİİ -- 1 BİRİNCİ BÖLÜM TÜRK-İSLAM (ANADOLU) AHŞAP SANATININ KISA BİR TARİHÇESİ 1.1. AHŞAP SANATI TEKNİKLERİ -- 8 1.1.1. Oyma -- 9 1.1.1.1. Derin Oyma -- 9 1.1.1.2. Çift Katlı Oyma -- 10 1.1.1.3. Eğri Kesim -- 11 1.1.2. Kakma -- 11 1.1.3. Kafes -- 12 1.1.3.1. Çıtalarla Yapılan Kafes Tekniği -- 12 1.1.3.2. Şebekeli Oyma (Ajur) Tekniği -- 12 1.1.4. Tarsi -- 13 1.1.5. Kündekâri Tekniği -- 14 1.1.5.1. Hakiki Kündekâri -- 15 1.1.5.2. Taklit Kündekâri -- 17 1.1.5.2.1. Çakma ve Kabartma Kündekâri -- 17 1.1.5.2.2. Tamamen Çakma ve Yapıştırma Kündekâri -- 17 1.1.6. Kazıma Tekniği -- 18 1.1.7. Ahşap Boyama -- 18 v 1.2. MAHFİL -- 19 İKİNCİ BÖLÜM KALEM İİİ TEKNİĞİ 2.1. KULLANILAN MALZEME -- 20 2.2. UYGULANAN TEKNİK -- 21 2.2.1. Ahşap Üzeri Kalem İĢleri -- 21 2.2.2. Edirnekâri -- 22 2.2.3. Bez ve Deri Üzeri Kalem İĢleri -- 22 2.3. KULANILAN MOTİF VE DESENLER -- 22 2.3.1. Hatâyî -- 22 2.3.2. Yaprak -- 23 2.3.3. Yarı Üslûplaştırılmış Çiçekler -- 23 2.3.4. Bulut -- 23 2.3.5. Rûmi -- 23 2.3.6. Münhani -- 24 2.3.7. Goncagül -- 24 2.3.8. Çintemâni -- 24 2.3.9. Natüralist Çiçekler -- 24 2.4. XVI. YÜZYIL OSMANLI KALEM İİLERİNE GENEL BİR BAKIİ -- 25 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KATALOG 3.1. YAPIİTIRMA KÜNDEKÂRİ TEKNİĞİYLE YAPILMIİ MAHFİL TAVANLARI -- 26 3.1.1. RÜSTEM PAİA CÂMİİ -- 27 3.1.1.1. Yapı İle İlgili Genel Bilgiler -- 27 3.1.1.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri: -- 28 3.1.2. KADIRGA SOKULLU MEHMET PAİA CÂMİİ -- 37 3.1.2.1. Yapı İle İlgili Genel Bilgiler -- 37 3.1.2.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri: -- 37 3.1.3. ATİK VALİDE SULTAN CÂMİİ -- 45 3.1.3.1. Yapı ile İlgili Genel Bilgiler -- 45 3.1.3.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri -- 45 vi 3.1.4. MANİSA MURADİYE CÂMİİ -- 54 3.1.4.1. Yapı ile İlgili Genel Bilgiler -- 54 3.1.4.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri -- 54 DEĞERLENDİRME VE SONUÇ -- 61 SONUÇ -- 65 KAYNAKÇA -- 67 | en_US |
| dc.description.tableofcontents | İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET -- i ABSTRACT -- ii TEŞEKKÜR -- iii İÇİNDEKİLER -- iv RESİMLER LİSTESİ -- viii ÇİZİMLER LİSTESİ -- ix KISALTMALAR -- xii ÖN SÖZ -- xii GİRİİ -- 1 BİRİNCİ BÖLÜM TÜRK-İSLAM (ANADOLU) AHŞAP SANATININ KISA BİR TARİHÇESİ 1.1. AHŞAP SANATI TEKNİKLERİ -- 8 1.1.1. Oyma -- 9 1.1.1.1. Derin Oyma -- 9 1.1.1.2. Çift Katlı Oyma -- 10 1.1.1.3. Eğri Kesim -- 11 1.1.2. Kakma -- 11 1.1.3. Kafes -- 12 1.1.3.1. Çıtalarla Yapılan Kafes Tekniği -- 12 1.1.3.2. Şebekeli Oyma (Ajur) Tekniği -- 12 1.1.4. Tarsi -- 13 1.1.5. Kündekâri Tekniği -- 14 1.1.5.1. Hakiki Kündekâri -- 15 1.1.5.2. Taklit Kündekâri -- 17 1.1.5.2.1. Çakma ve Kabartma Kündekâri -- 17 1.1.5.2.2. Tamamen Çakma ve Yapıştırma Kündekâri -- 17 1.1.6. Kazıma Tekniği -- 18 1.1.7. Ahşap Boyama -- 18 v 1.2. MAHFİL -- 19 İKİNCİ BÖLÜM KALEM İİİ TEKNİĞİ 2.1. KULLANILAN MALZEME -- 20 2.2. UYGULANAN TEKNİK -- 21 2.2.1. Ahşap Üzeri Kalem İ?leri -- 21 2.2.2. Edirnekâri -- 22 2.2.3. Bez ve Deri Üzeri Kalem İ?leri -- 22 2.3. KULANILAN MOTİF VE DESENLER -- 22 2.3.1. Hatâyî -- 22 2.3.2. Yaprak -- 23 2.3.3. Yarı Üslûplaştırılmış Çiçekler -- 23 2.3.4. Bulut -- 23 2.3.5. Rûmi -- 23 2.3.6. Münhani -- 24 2.3.7. Goncagül -- 24 2.3.8. Çintemâni -- 24 2.3.9. Natüralist Çiçekler -- 24 2.4. XVI. YÜZYIL OSMANLI KALEM İİLERİNE GENEL BİR BAKIİ -- 25 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM KATALOG 3.1. YAPIİTIRMA KÜNDEKÂRİ TEKNİĞİYLE YAPILMIİ MAHFİL TAVANLARI -- 26 3.1.1. RÜSTEM PAİA CÂMİİ -- 27 3.1.1.1. Yapı İle İlgili Genel Bilgiler -- 27 3.1.1.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri: -- 28 3.1.2. KADIRGA SOKULLU MEHMET PAİA CÂMİİ -- 37 3.1.2.1. Yapı İle İlgili Genel Bilgiler -- 37 3.1.2.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri: -- 37 3.1.3. ATİK VALİDE SULTAN CÂMİİ -- 45 3.1.3.1. Yapı ile İlgili Genel Bilgiler -- 45 3.1.3.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri -- 45 vi 3.1.4. MANİSA MURADİYE CÂMİİ -- 54 3.1.4.1. Yapı ile İlgili Genel Bilgiler -- 54 3.1.4.2. Mahfil Tavanı Ölçüleri ve Tezyini Özellikleri -- 54 DEĞERLENDİRME VE SONUÇ -- 61 SONUÇ -- 65 KAYNAKÇA -- 67 | |
| dc.identifier.citation | Benek, L. (2019). XVI. yüzyıl Osmanlı Dönemi yapıştırma kündekâri kalem işi bezemeli mahfil tavanları (Yüksek Lisans Tezi). | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11491/5570 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | XVI. Yüzyıl | en_US |
| dc.subject | Mahfil Tavanları | en_US |
| dc.subject | Kündekâri | en_US |
| dc.subject | 16th Century | en_US |
| dc.subject | Mahfil Ceilings | en_US |
| dc.subject | Kundekâri | en_US |
| dc.title | XVI. yüzyıl Osmanlı Dönemi yapıştırma kündekâri kalem işi bezemeli mahfil tavanları | |
| dc.title.alternative | Kundekari mahfil ceilings by joining and engraving art in 16th century Ottoman architecture | en_US |
| dc.type | Master Thesis |
