Sürdürülebilirlik raporlaması ve finansal performans ilişkisi: BİST imalat sanayi sektöründe bir uygulama
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Hitit Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
The report titled Our Common Future laid the foundations for the concept of sustainability, defining it as development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs. Sustainability is about thinking about the future and living by acting with the future in mind. The concept of sustainability is multifaceted, encompassing economic, environmental, and social dimensions. Social sustainability is based on an approach that treats individuals with equality and respect.
This study uses the standards published by the Global Reporting Initiative (GRI). GRI Standards are divided into three main categories: universal, topic-specific, and sector standards. One of the subheadings of the Topic-Specific Standards is the GRI 400 Social Issues Standards Series. The GRI 400 Social Standards Series consists of 17 main headings and 36 subheadings.
This study compares the financial performance of 31 companies operating in the BIST manufacturing industry sector between 2019 and 2023 and included in the BIST Sustainability Index with 31 companies not included in the sustainability index. The companies' inclusion in the sustainability index was considered the independent variable, while the current ratio, cash ratio, financial leverage ratio, asset turnover ratio, inventory turnover ratio, receivables turnover ratio, asset profitability, return on equity, gross profit margin, net profit margin, market value/book value, and overall financial performance were considered dependent variables. Within this scope, 12 hypotheses were developed, and the Independent Samples T Test and Mann Whitney U Test were used to test the validity of the hypotheses. Additionally, the companies' disclosures under the GRI 400 Social Issues Standard Series were examined using content analysis.
According to the results obtained, the most frequently disclosed standards in corporate social sustainability reports are, in order: GRI 404 Education and Training Standard, GRI 403 Occupational Health and Safety Standard, GRI 405 Diversity and Equal Opportunity Standard, GRI 401 Employment Standard, and GRI 406 Non-Discrimination Standard.
No significant differences were found between companies' inclusion in the sustainability index and their current ratios, asset turnover ratios, gross profit margins, and market value/book value ratios. On the other hand, statistically significant differences were found between inclusion in the sustainability index and cash ratios, financial leverage ratios, inventory turnover rates, receivables turnover rates, return on assets, return on equity, net profit margins, and overall financial performance.
Ortak Geleceğimiz adlı rapor sürdürülebilirlik kavramının temellerini atmış ve Bugünün gereksinimlerini, gelecek kuşakların gereksinimlerini karşılama yeteneğinden ödün vermeden karşılayan kalkınma olarak ifade etmiştir. Sürdürülebilirlik geleceği düşünmek ve geleceği düşünerek hareket ederek yaşamaktır. Sürdürülebilirlik kavramı ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarıyla birlikte ele alınan çok yönlü bir kavramdır. Sosyal sürdürülebilirlik bireylere eşitlik ve saygı çerçevesinde yaklaşımı esas almaktadır. Bu çalışmada, Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative – GRI) tarafından yayınlanan standartlar kullanılmıştır. GRI Standartları evrensel, konuya özgü ve sektör standartları olarak üç ana kategoriye ayrılmaktadır. Konuya Özgü Standartların alt başlıklarından biriside GRI 400 Sosyal Konular Standart Serisidir. GRI 400 Sosyal Standart Serisi 17 ana başlık ve 36 alt başlıktan oluşmaktadır. Bu çalışmada, 2019-2023 yılları arasında BİST imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren ve aynı zamanda BİST Sürdürülebilirlik endeksinde yer alan 31 işletme ile sürdürülebilirlik endeksinde yer almayan 31 işletmenin finansal performansları karşılaştırılmıştır. İşletmelerin sürdürebilirlik endeksinde yer alıyor olmaları bağımsız değişken cari oran, nakit oranı, finansal kaldıraç oranı, aktif devir hızı, stok devir hızı, alacak devir hızı, aktif karlılığı, öz sermaye karlılığı, brüt kâr marjı, net kâr marjı, piyasa değeri/defter değeri ve genel finansal performans ise bağımlı değişken olarak kabul edilmiştir. Bu kapsamda 12 adet hipotez geliştirilmiş ve hipotezlerin geçerliliklerinin testlerinde Bağımsız Örneklem T Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Ayrıca işletmelerin GRI 400 Sosyal Konular Standart Serisi kapsamındaki açıklamaları içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre işletmeler tarafından sosyal sürdürülebilirlik raporlarında en çok sırası ile GRI 404 Eğitim ve Öğretim Standardı, GRI 403 İş Sağlığı ve Güvenliği Standardı, GRI 405 Çeşitlilik ve Fırsat Eşitliği Standardı, GRI 401 İstihdam Standardı ve GRI 406 Ayrımcılığın Önlenmesi Standardı kapsamında açıklamalara yer verildiği görülmüştür. İşletmelerin sürdürülebilirlik endeksinde yer alma durumları ile cari oranları, aktif devir hızları, brüt kar marjları ve piyasa değeri, defter değeri oranları arasında anlamlı farklılık saptanamamıştır. Diğer taraftan sürdürülebilirlik endeksinde yer alma durumları ile nakit oranları, finansal kaldıraç oranları, stok devir hızları, alacak devir hızları, aktif karlılık oranları, öz sermaye karlılık oranları, net kar marjları ve genel finansal performansları arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Ortak Geleceğimiz adlı rapor sürdürülebilirlik kavramının temellerini atmış ve Bugünün gereksinimlerini, gelecek kuşakların gereksinimlerini karşılama yeteneğinden ödün vermeden karşılayan kalkınma olarak ifade etmiştir. Sürdürülebilirlik geleceği düşünmek ve geleceği düşünerek hareket ederek yaşamaktır. Sürdürülebilirlik kavramı ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarıyla birlikte ele alınan çok yönlü bir kavramdır. Sosyal sürdürülebilirlik bireylere eşitlik ve saygı çerçevesinde yaklaşımı esas almaktadır. Bu çalışmada, Küresel Raporlama Girişimi (Global Reporting Initiative – GRI) tarafından yayınlanan standartlar kullanılmıştır. GRI Standartları evrensel, konuya özgü ve sektör standartları olarak üç ana kategoriye ayrılmaktadır. Konuya Özgü Standartların alt başlıklarından biriside GRI 400 Sosyal Konular Standart Serisidir. GRI 400 Sosyal Standart Serisi 17 ana başlık ve 36 alt başlıktan oluşmaktadır. Bu çalışmada, 2019-2023 yılları arasında BİST imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren ve aynı zamanda BİST Sürdürülebilirlik endeksinde yer alan 31 işletme ile sürdürülebilirlik endeksinde yer almayan 31 işletmenin finansal performansları karşılaştırılmıştır. İşletmelerin sürdürebilirlik endeksinde yer alıyor olmaları bağımsız değişken cari oran, nakit oranı, finansal kaldıraç oranı, aktif devir hızı, stok devir hızı, alacak devir hızı, aktif karlılığı, öz sermaye karlılığı, brüt kâr marjı, net kâr marjı, piyasa değeri/defter değeri ve genel finansal performans ise bağımlı değişken olarak kabul edilmiştir. Bu kapsamda 12 adet hipotez geliştirilmiş ve hipotezlerin geçerliliklerinin testlerinde Bağımsız Örneklem T Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Ayrıca işletmelerin GRI 400 Sosyal Konular Standart Serisi kapsamındaki açıklamaları içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Ulaşılan sonuçlara göre işletmeler tarafından sosyal sürdürülebilirlik raporlarında en çok sırası ile GRI 404 Eğitim ve Öğretim Standardı, GRI 403 İş Sağlığı ve Güvenliği Standardı, GRI 405 Çeşitlilik ve Fırsat Eşitliği Standardı, GRI 401 İstihdam Standardı ve GRI 406 Ayrımcılığın Önlenmesi Standardı kapsamında açıklamalara yer verildiği görülmüştür. İşletmelerin sürdürülebilirlik endeksinde yer alma durumları ile cari oranları, aktif devir hızları, brüt kar marjları ve piyasa değeri, defter değeri oranları arasında anlamlı farklılık saptanamamıştır. Diğer taraftan sürdürülebilirlik endeksinde yer alma durumları ile nakit oranları, finansal kaldıraç oranları, stok devir hızları, alacak devir hızları, aktif karlılık oranları, öz sermaye karlılık oranları, net kar marjları ve genel finansal performansları arasında istatistiki açıdan anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
