Aile hekimliği asistanlarının kronik hastalık izlemlerinde teletıp uygulamaları ile ilgili değerlendirmeleri: Nitel bir çalışma
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Hitit Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Aim:
The aim of this study is to explore, using qualitative methods, family medicine residents' general evaluations of telemedicine applications in chronic disease follow-up processes and the needs that emerge during residency training. Based on the findings, the study aims to develop educational and structural recommendations to support the safe and effective use of telemedicine in family medicine training and primary care practice
Materials and Methods:
This study was conducted using a qualitative research design, employing semi-structured in-depth interview techniques. Focus group discussions were audio-recorded with residents who had not yet completed six months of residency training, while individual interviews were conducted with physicians who had completed their second year of residency. All recordings were transcribed and thematically analyzed using the MAXQDA software. During the analysis, codes, subthemes, and themes were generated through an inductive approach, and anonymization was ensured by assigning the code K for newly-started residents and R for residents who had completed their second year.
Results:
Participants described telemedicine as a healthcare service independent of time and place. Among the advantages of telemedicine, ease of access, process monitoring in chronic disease management, reduction of workforce loss, user-friendly digital systems (e-Nabız, MHRS), and enhanced physician safety were prominent. Conversely, the absence of physical examination, concerns about malpractice, privacy-related problems, difficulties in identity verification, inadequacy of technological infrastructure, and issues related to digital health literacy were identified as disadvantages. Participants considered telemedicine an effective complementary tool particularly in chronic disease follow-up, counseling and preventive care practices, infectious disease monitoring, and in patients with limited access to healthcare services. Additionally, numerous suggestions were offered for the feasibility of telemedicine, including triage, standardization, legal clarity, training, and equipment support.
Conclusion:
Family medicine residents stated that telemedicine is appropriate for chronic disease follow-up, counseling, and process monitoring but emphasized that it cannot replace face-to-face evaluation in situations requiring physical examination or involving clinical uncertainty. The study concluded that effective and safe implementation of telemedicine in primary care requires clarification of the legal framework, strengthening of privacy and security standards, improvement of digital infrastructure, structuring of telemedicine training programs, and enhancement of digital literacy.
Keywords: Telemedicine, family medicine, chronic disease follow-up, qualitative research
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aile hekimliği asistanlarının kronik hastalık izlem süreçlerinde teletıp uygulamalarına ilişkin genel değerlendirmelerini ve uzmanlık eğitimi sürecinde ortaya çıkan gereksinimlerini nitel yöntemlerle ortaya koymaktır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, aile hekimliği uzmanlık eğitiminde teletıp uygulamalarına yönelik gerekli eğitimsel ve yapısal düzenlemeler ile birinci basamakta güvenli ve etkili kullanımı destekleyecek genel uygulama önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Asistanlıkta 6 ayını doldurmamış asistanlarla yapılan odak grup görüşmesi ses kaydına alınmış; asistanlıkta ikinci yılını tamamlamış hekimlerle bireysel röportajlar gerçekleştirilmiştir. Tüm kayıtlar deşifre edilerek MAXQDA programı aracılığıyla tematik analiz yapılmıştır. Analiz sürecinde kodlar, alt temalar ve temalar tümevarımcı yaklaşımla oluşturulmuş; K kodu yeni başlayan, R kodu ise ikinci yılını tamamlamış asistanları temsil edecek şekilde anonimleştirme sağlanmıştır. Bulgular: Çalışmada katılımcılar teletıpı zaman ve mekândan bağımsız sağlık hizmeti olarak tanımlamıştır. Teletıbbın avantajları arasında erişim kolaylığı,kronik hastalık yönetiminde süreç takibi, iş gücü kaybının azaltılması, kullanıcı dostu dijital sistemler (e-Nabız, MHRS) ve hekim güvenliği öne çıkmıştır. Buna karşın fizik muayene eksikliği, malpraktis kaygısı, mahremiyet sorunları, kimlik doğrulama güçlükleri, teknolojik altyapı yetersizliği ve dijital okuryazarlık problemleri dezavantaj olarak belirlenmiştir. Katılımcılar teletıbbı özellikle kronik hastalık izleminde, danışmanlık ve koruyucu hekimlik uygulamalarında, bulaşıcı hastalık takiplerinde ve ulaşımı kısıtlı hastalarda etkili bir tamamlayıcı araç olarak görmektedir. Ayrıca teletıbbın uygulanabilirliği için triyaj, standardizasyon, hukuki-netlik, eğitim ve ekipman desteği gibi çok sayıda öneri sunulmuştur. Sonuç: Aile hekimliği asistanları teletıbbın kronik hastalık takip, danışmanlık ve süreç izleminde kullanılmasının uygun olduğunu ancak fizik muayene gerektiren ve klinik belirsizlik içeren durumlarda yüz yüze değerlendirmenin yerini tutamayacağını belirtmiştir. Teletıbbın birinci basamakta etkin ve güvenli biçimde uygulanabilmesi için hukuki çerçevenin netleştirilmesi, mahremiyet ve güvenlik standartlarının güçlendirilmesi, dijital altyapının geliştirilmesi, teletıp eğitim programlarının yapılandırılması ve dijital okuryazarlığının artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Teletıp, aile hekimliği, kronik hastalık izlemi, nitel araştırma
Amaç: Bu çalışmanın amacı, aile hekimliği asistanlarının kronik hastalık izlem süreçlerinde teletıp uygulamalarına ilişkin genel değerlendirmelerini ve uzmanlık eğitimi sürecinde ortaya çıkan gereksinimlerini nitel yöntemlerle ortaya koymaktır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, aile hekimliği uzmanlık eğitiminde teletıp uygulamalarına yönelik gerekli eğitimsel ve yapısal düzenlemeler ile birinci basamakta güvenli ve etkili kullanımı destekleyecek genel uygulama önerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Asistanlıkta 6 ayını doldurmamış asistanlarla yapılan odak grup görüşmesi ses kaydına alınmış; asistanlıkta ikinci yılını tamamlamış hekimlerle bireysel röportajlar gerçekleştirilmiştir. Tüm kayıtlar deşifre edilerek MAXQDA programı aracılığıyla tematik analiz yapılmıştır. Analiz sürecinde kodlar, alt temalar ve temalar tümevarımcı yaklaşımla oluşturulmuş; K kodu yeni başlayan, R kodu ise ikinci yılını tamamlamış asistanları temsil edecek şekilde anonimleştirme sağlanmıştır. Bulgular: Çalışmada katılımcılar teletıpı zaman ve mekândan bağımsız sağlık hizmeti olarak tanımlamıştır. Teletıbbın avantajları arasında erişim kolaylığı,kronik hastalık yönetiminde süreç takibi, iş gücü kaybının azaltılması, kullanıcı dostu dijital sistemler (e-Nabız, MHRS) ve hekim güvenliği öne çıkmıştır. Buna karşın fizik muayene eksikliği, malpraktis kaygısı, mahremiyet sorunları, kimlik doğrulama güçlükleri, teknolojik altyapı yetersizliği ve dijital okuryazarlık problemleri dezavantaj olarak belirlenmiştir. Katılımcılar teletıbbı özellikle kronik hastalık izleminde, danışmanlık ve koruyucu hekimlik uygulamalarında, bulaşıcı hastalık takiplerinde ve ulaşımı kısıtlı hastalarda etkili bir tamamlayıcı araç olarak görmektedir. Ayrıca teletıbbın uygulanabilirliği için triyaj, standardizasyon, hukuki-netlik, eğitim ve ekipman desteği gibi çok sayıda öneri sunulmuştur. Sonuç: Aile hekimliği asistanları teletıbbın kronik hastalık takip, danışmanlık ve süreç izleminde kullanılmasının uygun olduğunu ancak fizik muayene gerektiren ve klinik belirsizlik içeren durumlarda yüz yüze değerlendirmenin yerini tutamayacağını belirtmiştir. Teletıbbın birinci basamakta etkin ve güvenli biçimde uygulanabilmesi için hukuki çerçevenin netleştirilmesi, mahremiyet ve güvenlik standartlarının güçlendirilmesi, dijital altyapının geliştirilmesi, teletıp eğitim programlarının yapılandırılması ve dijital okuryazarlığının artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Teletıp, aile hekimliği, kronik hastalık izlemi, nitel araştırma
