Çomar baraj gölü (Çorum) su kalitesinin mevsimsel olarak değerlendirilmesi
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Hitit Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
In this study, samples were collected monthly from two different stations of Çomar Dam Lake (Çorum) between June 2023 and May 2024 to determine the diversity of phytoplankton and phytobenthos diatoms. The analysis of the collected samples evaluated the seasonal variations of algal communities. A total of 112 taxa were identified in the phytoplankton flora, belonging to the divisions of Heterokontophyta (59), Chlorophyta (25), Euglenozoa (10), Cyanobacteria (6), Charophyta (6), Dinophyta (5), and Cryptophyta (1). Among the Heterokontophyta division, the most dominant groups were the Bacillariales and Naviculales orders, each containing 15 taxa. In the epiphytic flora, a total of 87 taxa were identified, belonging to the orders Cymbellales (24), Naviculales (20), Bacillariales (20), Eunotiales (5), Surirellales (4), Rhabdonematales (3), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiophysales (2), Fragilariales (2), Rhopalodiales (1), and Licmophorales (1). In the epilithic flora, a total of 73 taxa were identified, belonging to the orders Naviculales (20), Cymbellales (19), Bacillariales (16), Surirellales (4), Rhopalodiales (2), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiophysales (2), Eunotiales (2), Fragilariales (2), and Licmophorales (1).
Physicochemical analyses of the water samples collected from the stations were performed, and the obtained data were correlated with the identified organisms. Diversity, evenness, frequency, and NMDS analyses were conducted to assess water quality. The Phytoplankton Reservoir Trophic Index (PRTI) was calculated for phytoplankton species, and the Trophic Diatom Index for Lakes (TDIL) was calculated for phytobenthic diatoms. Water quality was interpreted based on the indicator characteristics of the identified species.
vii
According to the Phytoplankton Reservoir Trophic Index (PRTI) results, Çomar Dam Lake was classified as having a 'moderate' ecological water quality. The presence of dominant and subdominant organisms consisting of tolerant species indicates that the study area is under pollution pressure. Based on the Shannon diversity index, the lake falls into the 'Poor' and 'Anoxic-Highly Polluted' pollution class in terms of ecological quality status. While pollution-tolerant species were more commonly found in phytoplankton, pollution-sensitive species typically found in clean waters were more dominant in phytobenthos (epiphytic and epilithic flora).
According to the Trophic Diatom Index for Lakes (TDIL) calculated for epiphytic algae, the lake corresponds to a 'poor' water quality class, classified as 'meso-eutrophic.' On the other hand, the TDIL results calculated for epilithic algae correspond to a 'moderate' water quality class, classified as having a mesotrophic ecological status.
When evaluating the study results obtained in the Çomar Dam Lake area, it is evident that the lake is facing a pollution threat. To ensure the conservation of Çomar Dam Lake as a wetland and to maintain the existing biodiversity in the lake, the use of the surrounding area for recreational activities such as picnicking should be managed in a controlled manner.
Bu çalışmada, Çomar Baraj Gölü'nün (Çorum) Haziran 2023 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında seçilen iki farklı istasyondan fitoplankton ve fitobentoz diyatomelerinin çeşitliliğini belirlemek amacıyla, aylık olarak düzenli örnekler toplanmıştır. Toplanan örneklerin analiziyle alg topluluklarının mevsimsel değişimleri değerlendirilmiştir. Fitoplankton florasında toplam 112 takson tespit edilmiştir ve bu taksonlar Heterokontophyta (59), Chlorophyta (25), Euglenozoa (10), Cyanobacteria (6), Charophyta (6), Dinophyta (5) ve Cryptophyta (1) divizyonlarına aittir. Heterokontophyta divizyonu içinde en baskın grup, 15'er takson içeren Bacillariales ve Naviculales takımları olmuştur. Epifitik florada toplam 87 takson tespit edilmiş olup bu taksonlar Cymbellales (24), Naviculales (20), Bacillariales (20), Eunotiales (5), Surirellales (4), Rhabdonematales (3), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiopysales (2), Fragilariales (2), Rhopalodiales (1) ve Licmophorales (1) divizyonlarına aittir. Epilitik florada ise toplam 73 takson tespit edilmiş ve bu taksonlar Naviculales (20), Cymbellales (19), Bacillariales (16), Surirellales (4), Rhopalodiales (2), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiophysales (2), Eunotiales (2), Fragilariales (2) ve Licmophorales (1) divizyonlarına aittir. Araştırmada, istasyonlardan alınan su örneklerinin fizikokimyasal analizleri yapılmış ve elde edilen veriler belirlenen organizmalarla ilişkilendirilmiştir. Çeşitlilik, düzenlilik, sıklık ve NMDS analizleri gerçekleştirilerek su kalitesine yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Fitoplankton türleri için Fitoplankton Rezervuar Trofik İndeksi (PRTI) ve fitobentoz diyatomeler için Trofik Diyatome İndeksi (TDIL) hesaplanmış, tespit edilen türlerin indikatör özellikleri dikkate alınarak su kalitesi yorumlanmıştır. v Fitoplankton Rezervuar Trofik İndeksi (PRTI) sonuçlarına göre Çomar Baraj Gölü 'orta' olarak ekolojik su kalitesi sınıfına sahip olduğu görülmüştür. Çalışma alanımızda kirlilik baskısının altında olduğunun göstergesi dominant ve subdominant organizmalarının toleranslı türlerden oluşmasından kaynaklanmaktadır. Shannon çeşitlilik indeksi'ne göre de gölün ekolojik kalite durumuna 'Kötü' ve 'Oksijensiz-Çok Kirlenmiş' kirlilik sınıfına girdiği görülmüştür. Oysa fitoplanktonda kirliliğe toleranslı türler daha yaygın rastlanmışken fitobentozda (epifitik ve epilitik florada) daha çok temiz sularda bulunan kirliliğe hassas türlerin daha yaygın olduğu görülmüştür. Epifitik alg üzerine hesaplanan Göller için Trofik Diyatome İndeks (TDIL) sonuçlarına göre 'zayıf' su kalite sınıfına karşılık gelen 'mezo-ötrofik' epilitik algler üzerinden hesaplanan Göller için Trofik Diyatome İndeks (TDIL) sonuçlarına göre ise de 'orta' su kalite sınıfına karşılık gelen mezotrofik ekolojik statüye sahip olduğu belirlenmiştir. Çomar Baraj Gölü alanında yapılan çalışma sonuçları elde edilen verilere göre değerlendirildiğinde Gölün kirlenme tehditiyle karşı karşıya olduğu görülmüştür. Çomar Baraj Gölü'nün gerek sulak alan olarak korunması gerekse göldeki mevcut canlı çeşitliliğinin devamlılığının sağlanması için göl etrafındaki piknik alanı olarak kullanımı kontrollü bir şekilde yapılması gerekmektedir.
Bu çalışmada, Çomar Baraj Gölü'nün (Çorum) Haziran 2023 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında seçilen iki farklı istasyondan fitoplankton ve fitobentoz diyatomelerinin çeşitliliğini belirlemek amacıyla, aylık olarak düzenli örnekler toplanmıştır. Toplanan örneklerin analiziyle alg topluluklarının mevsimsel değişimleri değerlendirilmiştir. Fitoplankton florasında toplam 112 takson tespit edilmiştir ve bu taksonlar Heterokontophyta (59), Chlorophyta (25), Euglenozoa (10), Cyanobacteria (6), Charophyta (6), Dinophyta (5) ve Cryptophyta (1) divizyonlarına aittir. Heterokontophyta divizyonu içinde en baskın grup, 15'er takson içeren Bacillariales ve Naviculales takımları olmuştur. Epifitik florada toplam 87 takson tespit edilmiş olup bu taksonlar Cymbellales (24), Naviculales (20), Bacillariales (20), Eunotiales (5), Surirellales (4), Rhabdonematales (3), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiopysales (2), Fragilariales (2), Rhopalodiales (1) ve Licmophorales (1) divizyonlarına aittir. Epilitik florada ise toplam 73 takson tespit edilmiş ve bu taksonlar Naviculales (20), Cymbellales (19), Bacillariales (16), Surirellales (4), Rhopalodiales (2), Achnanthales (3), Stephanodiscales (2), Thalassiophysales (2), Eunotiales (2), Fragilariales (2) ve Licmophorales (1) divizyonlarına aittir. Araştırmada, istasyonlardan alınan su örneklerinin fizikokimyasal analizleri yapılmış ve elde edilen veriler belirlenen organizmalarla ilişkilendirilmiştir. Çeşitlilik, düzenlilik, sıklık ve NMDS analizleri gerçekleştirilerek su kalitesine yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Fitoplankton türleri için Fitoplankton Rezervuar Trofik İndeksi (PRTI) ve fitobentoz diyatomeler için Trofik Diyatome İndeksi (TDIL) hesaplanmış, tespit edilen türlerin indikatör özellikleri dikkate alınarak su kalitesi yorumlanmıştır. v Fitoplankton Rezervuar Trofik İndeksi (PRTI) sonuçlarına göre Çomar Baraj Gölü 'orta' olarak ekolojik su kalitesi sınıfına sahip olduğu görülmüştür. Çalışma alanımızda kirlilik baskısının altında olduğunun göstergesi dominant ve subdominant organizmalarının toleranslı türlerden oluşmasından kaynaklanmaktadır. Shannon çeşitlilik indeksi'ne göre de gölün ekolojik kalite durumuna 'Kötü' ve 'Oksijensiz-Çok Kirlenmiş' kirlilik sınıfına girdiği görülmüştür. Oysa fitoplanktonda kirliliğe toleranslı türler daha yaygın rastlanmışken fitobentozda (epifitik ve epilitik florada) daha çok temiz sularda bulunan kirliliğe hassas türlerin daha yaygın olduğu görülmüştür. Epifitik alg üzerine hesaplanan Göller için Trofik Diyatome İndeks (TDIL) sonuçlarına göre 'zayıf' su kalite sınıfına karşılık gelen 'mezo-ötrofik' epilitik algler üzerinden hesaplanan Göller için Trofik Diyatome İndeks (TDIL) sonuçlarına göre ise de 'orta' su kalite sınıfına karşılık gelen mezotrofik ekolojik statüye sahip olduğu belirlenmiştir. Çomar Baraj Gölü alanında yapılan çalışma sonuçları elde edilen verilere göre değerlendirildiğinde Gölün kirlenme tehditiyle karşı karşıya olduğu görülmüştür. Çomar Baraj Gölü'nün gerek sulak alan olarak korunması gerekse göldeki mevcut canlı çeşitliliğinin devamlılığının sağlanması için göl etrafındaki piknik alanı olarak kullanımı kontrollü bir şekilde yapılması gerekmektedir.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Su Kalitesi, Water quality
